Łuszczyca kropelkowa
wróć do strony głównej
Łuszczyca kropelkowa to ostra, zapalna postać łuszczycy zaliczana do chorób autoimmunologicznych skóry. Najczęściej występuje u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych, często jako pierwszy epizod choroby. Charakteryzuje się nagłym pojawieniem się licznych, drobnych zmian skórnych o kształcie kropli, rozmieszczonych głównie na tułowiu i kończynach. Choroba ma podłoże immunologiczne i jest silnie związana z czynnikami wyzwalającymi, zwłaszcza infekcjami paciorkowcowymi górnych dróg oddechowych. Przebieg łuszczycy kropelkowej bywa samoograniczający, jednak u części pacjentów stanowi punkt wyjścia do rozwoju przewlekłej łuszczycy plackowatej, dlatego wymaga właściwej diagnostyki i kontroli dermatologicznej.
Łuszczyca kropelkowa – przyczyny
Łuszczyca kropelkowa rozwija się na tle nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego, prowadzącej do nadmiernej proliferacji keratynocytów i powstania zmian zapalnych w skórze. Kluczową rolę odgrywa aktywacja limfocytów T oraz wydzielanie cytokin prozapalnych.
Do najważniejszych czynników wyzwalających należą:
- Infekcje paciorkowcowe gardła i migdałków (szczególnie Streptococcus pyogenes) – najczęstsza i najlepiej udokumentowana przyczyna,
- Predyspozycja genetyczna – obecność łuszczycy u krewnych pierwszego stopnia zwiększa ryzyko zachorowania,
- Ostre infekcje wirusowe (np. infekcje górnych dróg oddechowych),
- Silny stres psychiczny – czynnik modulujący odpowiedź immunologiczną,
- Urazy skóry (objaw Koebnera),
- Niektóre leki – m.in. beta-blokery, lit, interferony,
- Nagłe zmiany hormonalne i obniżenie odporności.
W odróżnieniu od łuszczycy plackowatej, łuszczyca kropelkowa często pojawia się gwałtownie, zwykle 1–3 tygodnie po przebytej infekcji, co ma istotne znaczenie diagnostyczne.
Łuszczyca kropelkowa – objawy
Obraz kliniczny łuszczycy kropelkowej jest charakterystyczny i zwykle łatwy do rozpoznania przez doświadczonego dermatologa.
Typowe objawy obejmują:
- liczne, drobne grudki i plamki o średnicy 2–10 mm,
- kształt kropli (stąd nazwa choroby),
- kolor różowy lub czerwonawy, często z delikatnym złuszczaniem,
- rozsiane rozmieszczenie zmian, głównie na tułowiu, kończynach górnych i dolnych, rzadziej na skórze owłosionej głowy,
- świąd skóry – zwykle umiarkowany, ale bywa nasilony.
Zmiany zwykle nie tworzą grubych blaszek, jak w łuszczycy zwyczajnej, i mają bardziej jednorodny wygląd. U części pacjentów mogą współistnieć:
- uczucie napięcia skóry,
- pieczenie,
- nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne.
W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się:
- podwyższone miano ASO (antystreptolizyny O),
- cechy niedawno przebytej infekcji paciorkowcowej.
Łuszczyca kropelkowa – leczenie
Leczenie łuszczycy kropelkowej zależy od nasilenia zmian, rozległości zajętej skóry oraz obecności czynnika wyzwalającego. Terapia powinna być prowadzona pod kontrolą dermatologa.
Podstawowe strategie terapeutyczne obejmują:
1. Leczenie przyczynowe
- diagnostyka i leczenie przebytej lub aktywnej infekcji paciorkowcowej,
- w uzasadnionych przypadkach wdrożenie terapii przeciwbakteryjnej po potwierdzeniu zakażenia.
2. Leczenie miejscowe
- preparaty keratolityczne ułatwiające usuwanie łuski,
- środki przeciwzapalne zmniejszające rumień i naciek,
- preparaty regulujące proliferację naskórka,
- intensywna terapia emoliencyjna w celu odbudowy bariery skórnej.
3. Fototerapia
- jedna z najlepiej udokumentowanych metod leczenia łuszczycy kropelkowej,
- szczególnie skuteczna w postaciach rozsianych,
- prowadzi do wyciszenia reakcji zapalnej i normalizacji cyklu odnowy naskórka.
4. Leczenie ogólne
- rozważane wyłącznie w ciężkich, opornych przypadkach,
- stosowane krótkoterminowo i pod ścisłym nadzorem lekarskim.
W wielu przypadkach łuszczyca kropelkowa ma charakter przemijający i ustępuje w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. U części pacjentów jednak może dojść do:
- nawrotów choroby,
- przejścia w przewlekłą postać łuszczycy plackowatej.
Dlatego kluczowe znaczenie ma:
- wczesna interwencja,
- eliminacja czynników prowokujących,
- regularna kontrola dermatologiczna.
Zabiegi na łuszczycę kropelkową
W leczeniu wspomagającym łuszczycę kropelkową coraz większą rolę odgrywają procedury dermatologiczne o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym i immunomodulującym.
Do najczęściej stosowanych należą:
- fototerapia UVB 311 nm
- hamuje nadmierną proliferację keratynocytów,
- zmniejsza naciek zapalny,
- skraca czas trwania wysiewu zmian,
- fototerapia miejscowa (np. światło ekscymerowe)
- umożliwia precyzyjne naświetlanie ognisk chorobowych,
- ogranicza ekspozycję zdrowej skóry,
- zabiegi poprawiające funkcję bariery naskórkowej
- intensywne terapie regenerujące,
- procedury wspierające odbudowę warstwy hydrolipidowej,
- terapie łagodzące świąd i stan zapalny
- zmniejszają dyskomfort pacjenta,
- poprawiają tolerancję leczenia podstawowego.
Zabiegi te nie zastępują leczenia dermatologicznego, lecz stanowią jego istotne uzupełnienie, szczególnie u pacjentów z rozległymi zmianami, skłonnością do nawrotów lub nasilonymi objawami subiektywnymi.
Prawidłowo prowadzona terapia, oparta na wiedzy patofizjologicznej choroby, pozwala w wielu przypadkach uzyskać długotrwałą remisję i ograniczyć ryzyko progresji łuszczycy w przyszłości.
