Łuszczyca krostkowa
wróć do strony głównej
Łuszczyca krostkowa to rzadka, ciężka postać łuszczycy zapalnej, charakteryzująca się występowaniem jałowych krost wypełnionych neutrofilami na rumieniowym, obrzękniętym podłożu. Zmiany mogą mieć charakter miejscowy lub uogólniony i często przebiegają z objawami ogólnoustrojowymi, co odróżnia tę jednostkę od częstszej łuszczycy plackowatej. Choroba ma podłoże immunologiczne i genetyczne, a jej przebieg bywa gwałtowny oraz nawrotowy. Ze względu na możliwość powikłań ogólnych, łuszczyca krostkowa wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia specjalistycznego, często interdyscyplinarnego. U części pacjentów stanowi odrębną jednostkę chorobową, u innych współistnieje z innymi postaciami łuszczycy.
Łuszczyca krostkowa – przyczyny
Patogeneza łuszczycy krostkowej jest złożona i obejmuje nieprawidłową aktywację wrodzonej i nabytej odpowiedzi immunologicznej skóry. Kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne oraz zaburzenia szlaku interleukin odpowiedzialnych za napływ neutrofili do naskórka.
Najważniejsze czynniki etiologiczne i wyzwalające:
- Predyspozycje genetyczne, w tym mutacje genów regulujących odpowiedź zapalną naskórka,
- Nagłe odstawienie glikokortykosteroidów ogólnoustrojowych,
- Infekcje, szczególnie bakteryjne (np. górnych dróg oddechowych),
- Ciąża – specyficzna postać choroby może wystąpić w III trymestrze,
- Leki wpływające na układ immunologiczny lub gospodarkę wapniową,
- Stres fizyczny i psychiczny, urazy, zaburzenia metaboliczne.
W przeciwieństwie do łuszczycy plackowatej, w łuszczycy krostkowej dominują mechanizmy zapalne związane z nadmierną rekrutacją neutrofili, a nie wyłącznie proliferacją keratynocytów.
Łuszczyca krostkowa – objawy
Obraz kliniczny łuszczycy krostkowej jest wyraźny i zwykle nie budzi wątpliwości diagnostycznych, choć w początkowej fazie może przypominać zakażenia skóry.
Typowe objawy skórne:
- liczne, drobne krosty o jałowej treści,
- krosty osadzone na intensywnie zaczerwienionej i bolesnej skórze,
- skłonność do zlewania się zmian i tworzenia rozległych ognisk,
- po pęknięciu krost – złuszczanie naskórka i nadżerki.
Objawy ogólnoustrojowe (szczególnie w postaciach uogólnionych):
- gorączka,
- dreszcze,
- osłabienie, uczucie rozbicia,
- zaburzenia elektrolitowe,
- przyspieszone tętno.
Zmiany skórne są często bolesne, a niekiedy towarzyszy im pieczenie i napięcie skóry, co znacząco obniża jakość życia pacjenta.
Łuszczyca krostkowa – rodzaje
Łuszczyca krostkowa nie jest jednorodną jednostką i obejmuje kilka odmiennych postaci klinicznych:
1. Uogólniona łuszczyca krostkowa
- najcięższa forma choroby,
- gwałtowny początek,
- rozległe zmiany skórne i objawy ogólne,
- stan potencjalnie zagrażający życiu.
2. Krostkowa łuszczyca dłoni i stóp
- zmiany ograniczone do powierzchni dłoniowych i podeszwowych,
- nawrotowy przebieg,
- bolesność i pęknięcia skóry utrudniające chodzenie i pracę manualną.
3. Łuszczyca krostkowa ciążowa
- występuje w przebiegu ciąży,
- wymaga szczególnej kontroli dermatologiczno-ginekologicznej,
- może wpływać na stan ogólny matki i płodu.
4. Ogniskowa łuszczyca krostkowa
- zmiany zlokalizowane w obrębie pojedynczych obszarów skóry,
- często współistnieje z innymi postaciami łuszczycy.
Łuszczyca krostkowa – leczenie
Leczenie łuszczycy krostkowej jest zawsze indywidualizowane i zależy od postaci choroby, rozległości zmian oraz stanu ogólnego pacjenta. W ciężkich przypadkach konieczne bywa leczenie szpitalne.
Główne cele terapii:
- szybkie wygaszenie procesu zapalnego,
- kontrola objawów ogólnych,
- zapobieganie nawrotom.
Stosowane strategie terapeutyczne obejmują:
- leczenie ogólnoustrojowe modulujące odpowiedź immunologiczną,
- terapie celowane ukierunkowane na określone cytokiny zapalne,
- leczenie miejscowe wspomagające regenerację naskórka,
- fototerapię w wybranych przypadkach stabilnych.
Istotnym elementem jest również:
- eliminacja czynników wyzwalających,
- ścisła kontrola dermatologiczna,
- edukacja pacjenta dotycząca nawrotowego charakteru choroby.
Zabiegi na łuszczycę krostkową
Zabiegi dermatologiczne i dermatoestetyczne nie stanowią leczenia przyczynowego łuszczycy krostkowej, jednak mogą pełnić istotną rolę wspomagającą w okresach remisji lub stabilizacji choroby.
Do procedur wykorzystywanych u pacjentów z łuszczycą krostkową należą:
- zabiegi poprawiające barierę naskórkową i nawilżenie skóry,
- terapie o działaniu przeciwzapalnym i regeneracyjnym,
- procedury wspierające mikrokrążenie i metabolizm tkanek,
- delikatne metody fizykalne stosowane wyłącznie poza fazą aktywną choroby.
Każda interwencja zabiegowa powinna być:
- poprzedzona oceną dermatologiczną,
- dobrana indywidualnie do stanu skóry,
- wykonywana z zachowaniem szczególnej ostrożności.
W aktywnej fazie łuszczycy krostkowej zabiegi estetyczne są przeciwwskazane, a priorytetem pozostaje leczenie dermatologiczne oparte na aktualnej wiedzy klinicznej.
