Przeciwwskazania do zabiegu

Podział przeciwwskazań do zabiegów opiera się na stopniu ryzyka, czasie trwania oraz mechanizmie ich działania. W praktyce klinicznej stosuje się kilka uzupełniających się klasyfikacji.
 

Są to stany, w których wykonanie zabiegu jest jednoznacznie zakazane, ponieważ ryzyko powikłań przewyższa jakiekolwiek potencjalne korzyści.

Do najczęstszych należą:

• Ciąża (szczególnie I trymestr) – ryzyko teratogenne, hormonalne i naczyniowe
• Aktywne choroby nowotworowe (z wyjątkiem jasno określonych procedur wspomagających)
• Ciężkie choroby autoimmunologiczne w fazie aktywnej
• Niewyrównana cukrzyca
• Zaburzenia krzepnięcia krwi i stosowanie leków przeciwzakrzepowych bez możliwości modyfikacji
• Aktywne infekcje ogólnoustrojowe (bakteryjne, wirusowe, grzybicze)
• Ciężkie choroby sercowo-naczyniowe (niestabilna choroba wieńcowa, świeży zawał)

W tych przypadkach zabieg nie powinien być wykonywany, niezależnie od technologii czy doświadczenia personelu.
 

Nie wykluczają zabiegu definitywnie, ale wymagają indywidualnej oceny, przygotowania pacjenta lub czasowego odroczenia procedury.

Przykłady:

• Infekcje miejscowe skóry (np. opryszczka, ropne zmiany)
• Stany zapalne w obszarze zabiegowym
• Przyjmowanie niektórych leków (retinoidy, steroidy, immunosupresja)
• Niewielkie zaburzenia hormonalne
• Okres rekonwalescencji po chorobie lub zabiegu operacyjnym

Decyzja o wykonaniu zabiegu zależy tu od bilansu ryzyka i korzyści oraz doświadczenia zespołu medycznego.
 

Są to stany, które ustępują po określonym czasie, umożliwiając bezpieczne przeprowadzenie procedury w przyszłości.

Najczęściej obejmują:

• Ciążę i okres karmienia piersią
• Ostre infekcje
• Świeżą opaleniznę
• Przerwaną ciągłość skóry
• Okres po intensywnych zabiegach dermatologicznych lub chirurgicznych

W praktyce oznacza to konieczność przesunięcia terminu, a nie rezygnację z leczenia.
 

Dotyczą konkretnego obszaru ciała, a nie całego organizmu.

Obejmują m.in.:

• Zmiany nowotworowe skóry
• Aktywne dermatozy
• Blizny świeże lub patologiczne
• Zakażenia skóry i tkanek podskórnych

W takich przypadkach możliwe bywa wykonanie zabiegu w innej okolicy.

Przeciwwskazania nie są arbitralnym zbiorem zakazów – wynikają z konkretnych mechanizmów biologicznych i klinicznych, które mogą prowadzić do powikłań.
 

Choroby metaboliczne, niedobory białkowe, zaburzenia krążenia czy immunosupresja upośledzają regenerację tkanek, zwiększając ryzyko:

• zakażeń,
• martwicy,
• blizn przerostowych,
• przewlekłego stanu zapalnego.
   

Zaburzenia hemostazy oraz leki wpływające na krzepliwość mogą prowadzić do:

• krwotoków,
• krwiaków,
• powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Dlatego dokładny wywiad farmakologiczny jest absolutnie kluczowy.
 

Zabiegi ingerujące w skórę lub tkanki głębokie mogą zaostrzyć choroby autoimmunologiczne, prowadząc do:

• nawrotów choroby,
• rozsiewu zmian,
• nieprzewidywalnych reakcji immunologicznych.
   

Ciąża, zaburzenia endokrynologiczne czy leczenie hormonalne zmieniają reakcję tkanek na bodźce, wpływając na:

• gojenie,
• pigmentację,
• ryzyko powikłań naczyniowych.
   

Choć nie wszystkie procedury są przeciwwskazane, stymulacja tkanek, wzrost ukrwienia i aktywacja procesów regeneracyjnych może być niepożądana u pacjentów onkologicznych bez zgody lekarza prowadzącego.
 

Niektóre przeciwwskazania mają charakter psychologiczny, np.:

• nierealistyczne oczekiwania,
• zaburzenia obrazu ciała,
• brak współpracy pacjenta.

W takich sytuacjach wykonanie zabiegu może prowadzić do niezadowolenia, konfliktów i konsekwencji prawnych, mimo prawidłowego przebiegu medycznego.

Przeciwwskazania do zabiegów są narzędziem ochronnym, a nie ograniczeniem rozwoju terapii. Ich prawidłowa interpretacja wymaga wiedzy interdyscyplinarnej, doświadczenia klinicznego i indywidualnego podejścia do pacjenta. Ignorowanie przeciwwskazań nie jest odwagą terapeutyczną – jest błędem medycznym.