Przepuklina Spiegla
wróć do strony głównej
Przepuklina Spiegla (łac. hernia Spigelii) jest rzadką postacią przepukliny brzusznej, powstającą w obrębie tzw. kresy półksiężycowatej (linia Spiegla), czyli strefy osłabienia ściany brzucha położonej bocznie od mięśnia prostego brzucha. W przeciwieństwie do częstszych przepuklin pachwinowych czy pępkowych, przepuklina Spiegla rozwija się głębiej – pod rozcięgnami mięśniowymi – co sprawia, że bywa trudna do rozpoznania klinicznie. Najczęściej dotyczy osób dorosłych po 40.–50. roku życia, częściej kobiet, a jej rozwój wiąże się z przewlekłym wzrostem ciśnienia śródbrzusznego, osłabieniem tkanek oraz przebytymi zabiegami chirurgicznymi. Ze względu na wysokie ryzyko uwięźnięcia, jest schorzeniem wymagającym leczenia operacyjnego.
Przepuklina Spiegla – jak wygląda
Przepuklina Spiegla lokalizuje się w przednio-bocznej ścianie jamy brzusznej, najczęściej w dolnym jej odcinku, poniżej pępka, w miejscu anatomicznie słabszym, gdzie włókna mięśniowe przechodzą w rozcięgna. Charakterystyczną cechą jest jej podpowięziowe położenie, co oznacza, że worek przepuklinowy często nie tworzy wyraźnego, widocznego uwypuklenia pod skórą.
- lokalizacja bocznie od mięśnia prostego brzucha,
- przebieg wzdłuż linii półksiężycowatej,
- zawartość worka przepuklinowego może obejmować:
- tkankę tłuszczową przedotrzewnową,
- pętle jelita cienkiego,
- fragment jelita grubego,
- skóra nad zmianą zwykle nie wykazuje cech zapalnych ani przebarwień.
Z powodu głębokiego umiejscowienia, przepuklina Spiegla bywa niewidoczna w badaniu fizykalnym, szczególnie u osób z nadwagą lub otyłością. Często uwypuklenie staje się wyczuwalne lub bolesne dopiero podczas zwiększonego napięcia mięśni brzucha (kaszel, parcie, dźwiganie). W diagnostyce kluczową rolę odgrywają badania obrazowe, zwłaszcza ultrasonografia dynamiczna oraz tomografia komputerowa, które pozwalają dokładnie ocenić rozmiar ubytku i jego zawartość.
Przepuklina Spiegla – objawy
Objawy przepukliny Spiegla są często niespecyficzne i mogą narastać stopniowo, co opóźnia rozpoznanie. U części pacjentów dolegliwości mają charakter okresowy i nasilają się w sytuacjach zwiększających ciśnienie śródbrzuszne.
- ból brzucha o charakterze miejscowym, zlokalizowany bocznie, zwykle jednostronnie,
- uczucie ciągnięcia, rozpierania lub pieczenia w ścianie brzucha,
- dyskomfort nasilający się podczas:
- kaszlu,
- kichania,
- wysiłku fizycznego,
- długotrwałego stania,
- tkliwość uciskowa w okolicy przepukliny,
- sporadycznie wyczuwalne, twarde zgrubienie pod palcami.
Szczególnie istotnym problemem klinicznym jest wysokie ryzyko uwięźnięcia przepukliny, które w przypadku przepukliny Spiegla występuje częściej niż w innych typach przepuklin brzusznych. Objawy sugerujące uwięźnięcie lub niedrożność jelit to:
- nagły, silny ból brzucha,
- nudności i wymioty,
- zatrzymanie gazów i stolca,
- narastające napięcie i bolesność powłok brzusznych.
Wystąpienie takich objawów stanowi stan nagły i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Z tego względu nawet skąpoobjawowa przepuklina Spiegla nie powinna być leczona zachowawczo.
Przepuklina Spiegla – leczenie
Jedyną skuteczną metodą leczenia przepukliny Spiegla jest leczenie operacyjne. Postępowanie zachowawcze nie znajduje zastosowania ze względu na brak możliwości samoistnego zamknięcia ubytku oraz wysokie ryzyko powikłań, w tym uwięźnięcia i niedokrwienia jelit.
- odprowadzenie zawartości worka przepuklinowego do jamy brzusznej,
- zamknięcie ubytku w powięzi,
- wzmocnienie ściany brzucha w miejscu osłabienia.
operacja otwarta
- dostęp bezpośredni do przepukliny,
- możliwość użycia siatki syntetycznej,
- metoda stosowana częściej u pacjentów z powikłaniami lub dużym ubytkiem,
operacja laparoskopowa
- mniejsza urazowość tkanek,
- krótszy czas rekonwalescencji,
- lepszy efekt estetyczny,
- dokładna ocena jamy brzusznej od strony wewnętrznej.
W większości przypadków zaleca się zastosowanie materiałów alloplastycznych (siatek), które znacząco zmniejszają ryzyko nawrotu przepukliny w porównaniu z zeszyciem tkanek własnych. Wybór metody zależy od:
- wielkości i lokalizacji ubytku,
- wieku i stanu ogólnego pacjenta,
- obecności chorób współistniejących,
- doświadczenia zespołu chirurgicznego.
Okres pooperacyjny zazwyczaj przebiega bez powikłań. Zaleca się czasowe ograniczenie wysiłku fizycznego, kontrolę masy ciała oraz unikanie czynników zwiększających ciśnienie śródbrzuszne. Rokowanie po prawidłowo przeprowadzonym zabiegu jest bardzo dobre, a ryzyko nawrotu – niskie.
