Przepuklina wślizgowa

Przepuklina wślizgowa nie stanowi odrębnej lokalizacji przepukliny, lecz szczególną postać anatomiczną przepukliny, najczęściej pachwinowej. W zależności od narządu uczestniczącego w tworzeniu worka przepuklinowego wyróżnia się:

1. Przepuklinę wślizgową z udziałem jelita grubego

• najczęściej obejmuje kątnicę (po stronie prawej),
• może dotyczyć esicy (po stronie lewej),
• fragment jelita tworzy tylną ścianę worka przepuklinowego.

2. Przepuklinę wślizgową z udziałem pęcherza moczowego

• częściej obserwowana u mężczyzn z przerostem prostaty,
• może powodować zaburzenia mikcji,
• fragment ściany pęcherza przemieszcza się do kanału pachwinowego.

3. Rzadkie postacie

• z udziałem jajnika (u kobiet),
• z udziałem innych struktur zaotrzewnowych.

Najczęściej przepuklina wślizgowa rozwija się w obrębie:

• przepukliny pachwinowej skośnej,
• rzadziej – przepukliny pachwinowej prostej.

Czynniki sprzyjające jej powstawaniu obejmują:

• przewlekły wzrost ciśnienia śródbrzusznego (kaszel, zaparcia, dźwiganie),
• osłabienie powłok brzusznych,
• wiek powyżej 50 lat,
• otyłość.

Z punktu widzenia chirurgicznego kluczowe znaczenie ma fakt, że ściana worka przepuklinowego nie jest oddzielona od narządu, co zwiększa ryzyko jego uszkodzenia podczas operacji.

Objawy przepukliny wślizgowej są zbliżone do klasycznej przepukliny pachwinowej, jednak mogą być bardziej zróżnicowane w zależności od narządu zaangażowanego w proces.

Najczęstsze objawy ogólne:

• uwypuklenie w pachwinie, nasilające się przy kaszlu lub wysiłku,
• uczucie ciągnięcia, dyskomfortu lub bólu,
• powiększanie się zmiany w pozycji stojącej.

Jeżeli w proces zaangażowane jest jelito grube, mogą wystąpić:

• wzdęcia,
• uczucie niepełnego wypróżnienia,
• okresowe zaparcia.

W przypadku udziału pęcherza moczowego charakterystyczne są:

• podwójne oddawanie moczu (tzw. mikcja dwufazowa),
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• częstomocz.

Powikłaniem może być:

• uwięźnięcie przepukliny – nagły, silny ból, niemożność odprowadzenia zawartości,
• niedrożność jelit,
• niedokrwienie narządu.

Diagnostyka obejmuje:

• badanie kliniczne,
• USG pachwin,
• w wybranych przypadkach tomografię komputerową (TK), szczególnie przy podejrzeniu udziału pęcherza.

Warto podkreślić, że brak dolegliwości bólowych nie wyklucza obecności przepukliny wślizgowej – zmiana może przez długi czas pozostawać bezobjawowa.

Jedyną skuteczną metodą leczenia przepukliny wślizgowej jest leczenie operacyjne. Postępowanie zachowawcze (np. pasy przepuklinowe) nie eliminuje problemu anatomicznego i nie zapobiega powikłaniom.

Metody leczenia chirurgicznego obejmują:

1. Operację klasyczną (metoda otwarta)
   • odprowadzenie narządu,
   • wzmocnienie ściany kanału pachwinowego,
   • zastosowanie siatki syntetycznej (technika beznapięciowa).
2. Leczenie laparoskopowe (TAPP, TEP)
   • mniejsza inwazyjność,
   • krótszy czas rekonwalescencji,
   • dobra wizualizacja struktur anatomicznych.

W przypadku przepukliny wślizgowej operacja wymaga:

• precyzyjnej identyfikacji narządu tworzącego ścianę worka,
• ostrożnego preparowania,
• doświadczenia operatora w chirurgii przepuklin.

Wskazania do pilnej operacji:

• objawy uwięźnięcia,
• niedrożność jelit,
• objawy niedokrwienia.

Rekonwalescencja zazwyczaj trwa:

• 2–4 tygodnie w przypadku operacji klasycznej,
• 1–2 tygodnie po zabiegu laparoskopowym (przy niepowikłanym przebiegu).

Profilaktyka nawrotu obejmuje:

• redukcję masy ciała,
• leczenie zaparć,
• unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego w okresie pooperacyjnym,
• kontrolę chorób powodujących przewlekły kaszel.

Współczesna chirurgia przepuklin, oparta na technikach beznapięciowych z użyciem siatek syntetycznych, charakteryzuje się niskim odsetkiem nawrotów (poniżej 5% w ośrodkach referencyjnych). Kluczowe znaczenie ma jednak właściwa kwalifikacja pacjenta oraz doświadczenie zespołu operacyjnego.