Rozdwajanie paznokci
wróć do strony głównej
Rozdwajanie paznokci (onychoshisis) to zaburzenie struktury płytki paznokciowej polegające na jej warstwowym pękaniu i rozszczepianiu wzdłuż wolnego brzegu. Zjawisko to wynika z uszkodzenia połączeń międzykomórkowych keratynocytów budujących płytkę paznokcia, co prowadzi do utraty jej spoistości, elastyczności i odporności mechanicznej. Problem może mieć charakter wyłącznie estetyczny, ale bywa także objawem przewlekłego drażnienia chemicznego, niedoborów żywieniowych, chorób dermatologicznych lub ogólnoustrojowych. W praktyce klinicznej rozdwajanie paznokci wymaga różnicowania z onycholizą, łamliwością paznokci oraz zmianami grzybiczymi, ponieważ postępowanie terapeutyczne zależy od przyczyny pierwotnej.
Rozdwajanie paznokci – przyczyny
Płytka paznokcia zbudowana jest z twardej keratyny, ułożonej w warstwy i zespolonej mostkami disiarczkowymi. Każde zaburzenie równowagi między nawilżeniem, lipidami międzykomórkowymi a integralnością włókien keratynowych może prowadzić do jej rozszczepiania.
Najczęstsze przyczyny miejscowe:
- Częsty kontakt z wodą i detergentami (tzw. „wet work”) – naprzemienne pęcznienie i wysychanie płytki.
- Zabiegi chemiczne: stylizacja hybrydowa, akrylowa, nieprawidłowe usuwanie lakierów.
- Urazy mechaniczne – mikrourazy podczas piłowania, obgryzanie paznokci.
- Zbyt agresywne preparaty do dezynfekcji i odtłuszczania płytki.
Przyczyny ogólnoustrojowe:
- Niedobory żelaza (szczególnie w niedokrwistości z niedoboru żelaza).
- Niedobory białka i aminokwasów siarkowych.
- Niedobory cynku, selenu, witamin z grupy B (zwłaszcza biotyny).
- Zaburzenia hormonalne – choroby tarczycy.
- Wiek podeszły – fizjologiczny spadek lipidów w płytce.
Warto podkreślić, że izolowane stosowanie suplementów bez potwierdzonego niedoboru laboratoryjnego rzadko przynosi trwałą poprawę. Diagnostyka powinna obejmować wywiad dietetyczny, analizę stylu życia oraz – w uzasadnionych przypadkach – badania krwi.
Rozdwajanie paznokci – jak leczyć
Leczenie onychoshisis polega przede wszystkim na eliminacji czynnika uszkadzającego oraz odbudowie bariery lipidowej płytki paznokcia. Terapia powinna być wieloetapowa.
Postępowanie podstawowe:
- Ochrona przed wodą i detergentami – stosowanie rękawic ochronnych.
- Ograniczenie stylizacji chemicznej przez minimum 8–12 tygodni.
- Stosowanie preparatów lipidowych (oleje, kremy z ceramidami, mocznikiem w niskim stężeniu 5–10%).
- Delikatne skracanie paznokci pilnikiem szklanym lub papierowym (unikanie metalowych narzędzi).
Wsparcie dermatologiczne i podologiczne:
- specjalistyczne kuracje regenerujące płytkę,
- indywidualnie dobrane preparaty wzmacniające,
- kontrola podologiczna przy współistniejących deformacjach.
W przypadku potwierdzonych niedoborów wskazana jest celowana suplementacja (np. żelazo w niedokrwistości, biotyna 2,5 mg/d w określonych przypadkach klinicznych – zgodnie z literaturą dermatologiczną).
Czas regeneracji paznokcia jest długi – pełny odrost płytki dłoni trwa średnio 4–6 miesięcy, a stóp nawet 9–12 miesięcy. Terapia wymaga systematyczności i realistycznych oczekiwań.
Rozdwajanie paznokci – choroby
Rozdwajanie paznokci może być objawem towarzyszącym wielu jednostkom chorobowym. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić:
Choroby dermatologiczne:
- Łuszczyca paznokci – naparstkowanie, onycholiza, pogrubienie płytki.
- Liszaj płaski – podłużne bruzdowanie i ścieńczenie.
- Grzybica paznokci – zmiana barwy, kruszenie, pogrubienie (wymaga badania mykologicznego).
Choroby ogólnoustrojowe:
- Niedokrwistość z niedoboru żelaza (często współistnieją paznokcie łyżeczkowate – koilonychia).
- Choroby tarczycy (nadczynność i niedoczynność).
- Zespoły zaburzeń wchłaniania (celiakia, choroby zapalne jelit).
- Przewlekła niewydolność nerek.
W przypadku utrzymujących się, nasilonych zmian lub towarzyszących objawów ogólnych (osłabienie, wypadanie włosów, spadek masy ciała) konieczna jest konsultacja lekarska i pogłębiona diagnostyka.
Postępowanie specjalistyczne i zabiegi wspierające regenerację
W przypadku przewlekłej łamliwości i rozdwajania paznokci korzystne może być wdrożenie terapii wspierających regenerację skóry dłoni oraz aparatu paznokciowego.
W praktyce klinicznej stosuje się m.in.:
- zabiegi regeneracyjne na dłonie z użyciem osocza bogatopłytkowego (PRP),
- mezoterapię igłową skóry dłoni preparatami odżywczymi,
- zabiegi rewitalizujące skórę dłoni (np. stymulatory tkankowe),
- specjalistyczną opiekę podologiczną w przypadku współistniejących deformacji.
W Ambasadzie Urody Clinic & SPA w Warszawie dostępne są procedury rewitalizacyjne dłoni, takie jak mezoterapia igłowa, osocze bogatopłytkowe oraz zabiegi regenerujące skórę dłoni, które pośrednio poprawiają warunki wzrostu płytki paznokciowej poprzez stymulację mikrokrążenia i metabolizmu komórkowego.
