Siniaki pozabiegowe
wróć do strony głównej
Siniaki pozabiegowe, określane medycznie jako podbiegnięcia krwawe lub wybroczyny, są następstwem wynaczynienia krwi z drobnych naczyń do skóry albo tkanki podskórnej. Mogą pojawić się po zabiegach iniekcyjnych, chirurgicznych, stomatologicznych, laserowych oraz procedurach wykorzystujących mikronakłuwanie. Najczęściej stanowią łagodne, samoograniczające się następstwo naruszenia naczyń, a ich kolor zmienia się wraz z enzymatycznym rozkładem hemoglobiny. Typowy siniak nie wymaga leczenia i zanika bez pozostawienia śladu. Oceny lekarskiej wymaga natomiast gwałtownie narastający krwiak, silny ból, zblednięcie lub sinienie skóry, zaburzenia widzenia, krwawienie z rany albo rozległe zasinienia pojawiające się bez uchwytnej przyczyny.
Siniaki pozabiegowe - dlaczego powstają
Bezpośrednią przyczyną siniaka jest uszkodzenie ściany naczynia krwionośnego i przedostanie się erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, poza jego światło. Do takiego uszkodzenia może dojść wskutek wkłucia igły lub kaniuli, nacięcia tkanek, działania lasera, mikronakłuwania albo mechanicznego ucisku i rozciągania tkanek. Ryzyko jest większe w okolicach o bogatym unaczynieniu, między innymi wokół oczu, ust, nosa i skroni.
Po przerwaniu naczynia uruchamiana jest hemostaza:
- Naczynie obkurcza się, ograniczając napływ krwi.
- Płytki krwi tworzą czop płytkowy w miejscu uszkodzenia.
- Układ krzepnięcia wytwarza włóknik, który stabilizuje skrzep.
- Wynaczyniona krew jest stopniowo usuwana przez makrofagi i układ limfatyczny.
Zmiany koloru siniaka odzwierciedlają przemiany barwników krwi. Początkowe zabarwienie czerwone lub sinofioletowe wynika z obecności hemoglobiny. Następnie hemoglobina jest rozkładana między innymi do zielonkawej biliwerdyny i żółtawej bilirubiny. Część żelaza może zostać czasowo zmagazynowana w postaci hemosyderyny, powodując brunatne zabarwienie. Kolejność i intensywność kolorów nie są jednak na tyle stałe, aby można było wiarygodnie określić wiek siniaka wyłącznie na podstawie jego wyglądu.
Siniak trzeba odróżnić od krwiaka, czyli większego, ograniczonego nagromadzenia krwi, które może tworzyć bolesne uwypuklenie i wywierać ucisk na sąsiednie struktury. Po zabiegach z użyciem wypełniaczy narastający ból, siateczkowate zblednięcie, marmurkowatość lub chłód skóry mogą wskazywać na niedokrwienie naczyniowe, a nie na zwykły siniak. Taka sytuacja wymaga natychmiastowego kontaktu z osobą wykonującą zabieg.
Siniaki pozabiegowe - jak długo się utrzymują
Większość niewielkich siniaków pozabiegowych staje się wyraźnie jaśniejsza w ciągu 7-10 dni i zanika w okresie około 10-14 dni. Drobne wybroczyny po wkłuciu mogą ustąpić już po kilku dniach. Rozległe podbiegnięcia krwawe po operacji, liposukcji lub zabiegu obejmującym głębsze warstwy tkanek mogą utrzymywać się przez 2-3 tygodnie, niekiedy dłużej.
Tempo zanikania zależy przede wszystkim od:
- ilości wynaczynionej krwi i głębokości jej położenia;
- lokalizacji oraz unaczynienia obszaru zabiegowego;
- rozległości urazu tkanek;
- wieku, stanu skóry i sprawności mikrokrążenia;
- funkcji płytek krwi, układu krzepnięcia, wątroby i naczyń;
- przyjmowanych leków oraz chorób współistniejących.
Siniak może pozornie przesuwać się w dół pod wpływem grawitacji. Przykładowo po zabiegu w obrębie czoła zasinienie może po kilku dniach stać się widoczne wokół powiek. Nie musi to oznaczać nowego krwawienia.
Okres po zabiegu | Najczęstszy obraz |
Pierwsze 1-2 dni | Zaczerwienienie, barwa purpurowa, niebieska lub sinofioletowa |
Około 3-7 dni | Stopniowe przechodzenie w odcienie zielone, brunatne i żółte |
Około 7-14 dni | Blednięcie i zmniejszanie powierzchni zmiany |
Powyżej 2-3 tygodni | Możliwe wolniejsze wchłanianie, krwiak lub pozapalne odkładanie hemosyderyny |
Konsultacja lekarska jest wskazana, jeżeli zasinienie się powiększa, pozostaje bardzo bolesne, towarzyszą mu gorączka, wyciek z rany, nasilony obrzęk albo zaburzenia czucia. Diagnostyki wymagają także nawracające siniaki powstające bez urazu, wybroczyny rozsiane oraz krwawienia z nosa lub dziąseł.
Siniaki pozabiegowe - co zwiększa ryzyko ich powstania
Na występowanie siniaków wpływają właściwości tkanek, rodzaj procedury, technika jej wykonania oraz stan zdrowia pacjenta. Do najważniejszych czynników ryzyka należą:
- leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe, między innymi antagoniści witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty, heparyny, kwas acetylosalicylowy i klopidogrel;
- niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, naproksen i ketoprofen;
- glikokortykosteroidy stosowane przewlekle, które mogą prowadzić do ścieńczenia skóry i zwiększenia kruchości naczyń;
- małopłytkowość, zaburzenia funkcji płytek, choroba von Willebranda i inne zaburzenia krzepnięcia;
- choroby wątroby, niewydolność nerek, niedobór witaminy C, rzadziej niedobór witaminy K;
- starszy wiek, cienka skóra, dermatoheliosis, czyli przewlekłe posłoneczne uszkodzenie skóry, oraz wcześniejsze stosowanie steroidów miejscowych;
- spożycie alkoholu, intensywny wysiłek, sauna i przegrzewanie organizmu w krótkim czasie przed lub po zabiegu;
- preparaty i suplementy mogące wpływać na hemostazę, między innymi miłorząb, czosnek, żeń-szeń i wysokie dawki witaminy E.
Znaczenie ma również charakter procedury. Liczne wkłucia, duża średnica igły, głęboka preparacja tkanek oraz zabiegi w silnie unaczynionych okolicach zwiększają prawdopodobieństwo wynaczynienia krwi. Stosowanie kaniuli może ograniczać liczbę uszkodzeń naczyniowych w wybranych wskazaniach, ale nie eliminuje ryzyka.
Nie należy samodzielnie odstawiać leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych ani innych leków zaleconych przez lekarza. Przerwanie terapii może spowodować zawał serca, udar mózgu lub powikłanie zakrzepowo-zatorowe. Ewentualna modyfikacja leczenia przed planowanym zabiegiem wymaga decyzji lekarza prowadzącego i oceny indywidualnego ryzyka.
Siniaki pozabiegowe - jak przyspieszyć ich zniknięcie
Podstawą postępowania jest czas i ochrona obszaru zabiegowego. Bezpośrednio po procedurze można stosować krótkie, łagodne chłodzenie, o ile osoba wykonująca zabieg nie zaleciła inaczej. Zimnego kompresu nie przykłada się bezpośrednio do skóry. Należy owinąć go czystą tkaniną i stosować przez około 10 minut z przerwami. Chłodzenie zmniejsza przepływ krwi, obrzęk i dolegliwości bólowe, ale zbyt silny ucisk może dodatkowo urazić tkanki.
W pierwszej dobie warto:
- nie uciskać, nie masować i nie pocierać leczonego miejsca;
- unikać intensywnego wysiłku, alkoholu, gorących kąpieli i sauny;
- spać z lekko uniesioną głową po zabiegach w obrębie twarzy;
- przestrzegać indywidualnych zaleceń pozabiegowych;
- nie nakładać preparatów na uszkodzoną skórę bez zgody specjalisty.
Po upływie 24-48 godzin, gdy aktywne krwawienie ustało, niekiedy stosuje się łagodne ogrzewanie, które może wspierać miejscowe krążenie. Nie powinno się jednak ogrzewać narastającego krwiaka, świeżej rany ani obszaru z cechami infekcji.
Dowody dotyczące żeli z arniką, bromelainy oraz miejscowej witaminy K są niejednorodne. Niektóre badania wskazują na niewielkie ograniczenie obrzęku lub intensywności zasinienia, inne nie potwierdzają klinicznie istotnego działania. Preparaty te mogą wywoływać reakcje alergiczne i nie powinny być stosowane na otwarte rany. Doustna arnika nie jest zalecana ze względu na ryzyko toksyczności. Suplementy z bromelainą mogą wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na krzepnięcie.
W Ambasadzie Urody dostępne są metody, które po odpowiedniej kwalifikacji mogą wspomagać rekonwalescencję i ograniczać objawy towarzyszące siniakom pozabiegowym:
- fototerapia LED, zwłaszcza światłem czerwonym lub bliską podczerwienią, może wspierać procesy naprawcze, modulować stan zapalny i przyspieszać ustępowanie obrzęku. Wstępne badania wskazują również na możliwość szybszego zanikania zasinień, jednak stosowane protokoły różnią się długością fal, dawką energii i liczbą sesji;
- BeautyTek® wykorzystuje mikroprądy oraz system biofeedback. Może być stosowany jako element późniejszej regeneracji po zabiegach i operacjach, wspomagający mikrokrążenie, odpływ chłonki oraz zmniejszanie obrzęków i zasinień. Brakuje jednak niezależnych badań klinicznych potwierdzających bezpośrednią skuteczność tej konkretnej technologii w leczeniu siniaków. Po zabiegu chirurgicznym terapię rozpoczyna się dopiero po zagojeniu ran, wykluczeniu krwiaka i uzyskaniu zgody lekarza prowadzącego;
- INDIBA® Deep Care Elite NS może stanowić element fizjoterapii pozabiegowej ukierunkowanej na ograniczenie obrzęku, poprawę komfortu i regenerację tkanek. Nie należy stosować jej w obszarze aktywnego krwawienia ani nierozpoznanego, powiększającego się krwiaka;
- manualny drenaż limfatyczny, Icoone® Med i presoterapia mogą wspomagać leczenie towarzyszącego obrzęku, szczególnie po zabiegach chirurgicznych wykonywanych na ciele. Nie rozpuszczają skrzepu i nie stanowią samodzielnego leczenia świeżego siniaka. Zbyt wcześnie rozpoczęta lub intensywna terapia mechaniczna może nasilić krwawienie, dlatego termin i parametry zabiegu powinny zostać ustalone przez lekarza albo fizjoterapeutę.
Wymienione procedury pełnią funkcję wspomagającą. Nie zastępują diagnostyki, jeżeli zasinienie szybko się powiększa, tworzy bolesne uwypuklenie albo towarzyszą mu zblednięcie skóry, silny ból, zaburzenia czucia, gorączka lub objawy niedokrwienia.
Decyzję o zastosowaniu światła, radiofrekwencji, drenażu lub terapii manualnej powinien podejmować lekarz albo odpowiednio wykwalifikowany terapeuta po upewnieniu się, że nie występują aktywne krwawienie, zakażenie, zakrzepica lub uszkodzenie naczyniowe.
