Znamię Beckera
wróć do strony głównej
Znamię Beckera (łac. naevus Becker, Becker melanosis) jest łagodnym, nienowotworowym zaburzeniem rozwojowym skóry, zaliczanym do tzw. znamion naskórkowo-barwnikowych. Charakteryzuje się jednostronnym ogniskiem przebarwienia o nieregularnym zarysie, często z towarzyszącym nadmiernym owłosieniem (hipertrychozą). Zmiana pojawia się najczęściej w okresie dojrzewania i wykazuje wyraźną przewagę występowania u mężczyzn, co wiąże się z wpływem androgenów (hormonów płciowych męskich) na jej rozwój. Znamię Beckera ma charakter stabilny, nie wykazuje potencjału zezłośliwienia, jednak ze względu na lokalizację i rozległość może stanowić istotny problem estetyczny oraz psychologiczny.
Znamię Beckera – co to
Znamię Beckera jest uznawane za hamartomę, czyli ogniskowy, wrodzony lub ujawniający się w młodości rozrost prawidłowych elementów skóry w nieprawidłowej proporcji. W jego obrębie obserwuje się:
- zwiększoną liczbę melanocytów (komórek barwnikowych),
- wzmożoną produkcję melaniny,
- przerost naskórka (akantoza),
- zwiększoną liczbę mieszków włosowych i gruczołów łojowych.
Patogeneza zmiany nie jest w pełni wyjaśniona. Najczęściej wskazuje się na:
- nadwrażliwość receptorów androgenowych w obrębie skóry,
- lokalne zaburzenia embriologiczne,
- sporadycznie – komponentę genetyczną (opisano rzadkie przypadki rodzinne).
Znamię zwykle rozwija się w wieku 10–20 lat, powiększając się wraz z dojrzewaniem hormonalnym. Opisano również zespół Beckera (Becker nevus syndrome), w którym zmianie skórnej towarzyszą wady rozwojowe, np. hipoplazja mięśnia piersiowego lub asymetria gruczołu piersiowego.
Istotne jest podkreślenie, że znamię Beckera nie jest czerniakiem ani stanem przedrakowym i nie zwiększa ryzyka transformacji nowotworowej.
Znamię Beckera – jak wygląda
Obraz kliniczny znamienia Beckera jest charakterystyczny, choć zmienna intensywność barwy i owłosienia może utrudniać rozpoznanie w początkowym stadium.
Typowe cechy obejmują:
- jednostronne, nieregularne ognisko hiperpigmentacji (barwa od jasnobrązowej do ciemnobrązowej),
- lokalizację najczęściej w obrębie:
- barku,
- górnej części klatki piersiowej,
- łopatki,
- pleców,
- stopniowe powiększanie się zmiany w okresie dojrzewania,
- obecność grubych, ciemnych włosów (hipertrychoza) w obrębie zmiany,
- niekiedy pogrubienie skóry.
W badaniu dermatoskopowym widoczna jest siateczkowata struktura barwnikowa bez cech atypii. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym; biopsja skóry wykonywana jest rzadko, głównie w przypadkach wątpliwych diagnostycznie.
W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić:
- plamy café-au-lait,
- znamię barwnikowe wrodzone,
- plamy soczewicowate,
- rzadko – wczesne postaci zmian melanocytowych atypowych.
Znamię Beckera – leczenie
Znamię Beckera nie wymaga leczenia z przyczyn medycznych, ponieważ:
- nie ulega zezłośliwieniu,
- nie stanowi zagrożenia ogólnoustrojowego,
- zazwyczaj pozostaje stabilne po okresie dojrzewania.
Wskazaniem do terapii jest niemal wyłącznie aspekt estetyczny oraz dyskomfort psychologiczny pacjenta.
Możliwe strategie terapeutyczne obejmują:
1. Redukcję hiperpigmentacji
- laseroterapia pigmentacyjna (np. lasery Q-switched),
- lasery frakcyjne nieablacyjne,
- terapie łączone (laser + mezoterapia depigmentacyjna),
- powierzchowne peelingi medyczne (ostrożnie, z uwagi na ograniczoną skuteczność).
Efekty są zmienne i często wymagają serii zabiegów. Należy poinformować pacjenta, że całkowite usunięcie przebarwienia bywa trudne.
2. Redukcję nadmiernego owłosienia
- laserowa epilacja (najskuteczniejsza metoda trwałego ograniczenia owłosienia),
- ewentualnie elektroliza w wybranych przypadkach.
W praktyce klinicznej często stosuje się terapię skojarzoną – najpierw redukcję owłosienia, następnie stopniowe rozjaśnianie zmiany.
Leczenie miejscowe (kremy z hydrochinonem, retinoidami) ma ograniczoną skuteczność i rzadko prowadzi do satysfakcjonującej poprawy.
Znamię Beckera – usuwanie
Całkowite chirurgiczne wycięcie znamienia Beckera jest zazwyczaj niemożliwe z uwagi na:
- dużą powierzchnię zmiany,
- ryzyko powstania rozległej blizny,
- brak wskazań onkologicznych.
Dlatego postępowanie koncentruje się na procedurach małoinwazyjnych, takich jak:
- laseroterapia frakcyjna poprawiająca strukturę i koloryt skóry,
- lasery barwnikowe i pigmentacyjne,
- laserowa depilacja,
- zabiegi poprawiające jakość skóry (np. radiofrekwencja mikroigłowa w celu ujednolicenia struktury naskórka).
W praktyce klinicznej, w ośrodkach medycyny estetycznej takich jak Ambasada Urody w Warszawie, stosuje się technologie laserowe oraz terapie łączone, dostosowane indywidualnie do:
- fototypu skóry (klasyfikacja Fitzpatricka),
- rozległości zmiany,
- intensywności pigmentacji,
- oczekiwań pacjenta.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że:
- terapia ma charakter poprawiający, nie zawsze całkowicie eliminujący zmianę,
- ryzyko nawrotu pigmentacji istnieje,
- kluczowe znaczenie ma fotoprotekcja (ochrona przeciwsłoneczna) w trakcie i po zakończeniu terapii.
