Opadająca brew
wróć do strony głównej
Opadająca brew, określana medycznie jako ptoza brwi, oznacza obniżenie brwi względem jej wcześniejszego lub anatomicznie prawidłowego położenia. Zmiana najczęściej dotyczy bocznej części łuku brwiowego i może nadawać twarzy zmęczony, smutny albo surowy wygląd. Nisko położona brew przesuwa tkanki czoła w kierunku oczodołu, zwiększając obciążenie powieki górnej. W bardziej zaawansowanych przypadkach może ograniczać górne lub boczne pole widzenia i powodować kompensacyjne napinanie mięśnia czołowego. Opadanie brwi należy odróżnić od nadmiaru skóry powieki, czyli dermatochalazy, oraz od właściwego opadania powieki górnej, związanego z nieprawidłowym położeniem jej brzegu. Rozpoznanie przyczyny jest niezbędne, ponieważ każdy z tych problemów wymaga innego postępowania.
Opadająca brew - jak ją rozpoznać
Położenie brwi wykazuje naturalne różnice zależne od płci, wieku, budowy oczodołu, pochodzenia etnicznego i indywidualnej anatomii. Nie istnieje zatem jedna uniwersalna wysokość brwi odpowiednia dla wszystkich osób. Klinicznie o ptozie brwi mówi się wówczas, gdy łuk brwiowy obniża się w stosunku do wcześniejszego położenia i zaczyna spoczywać na górnym brzegu oczodołu lub poniżej niego. Najczęściej jako pierwsza opada boczna jedna trzecia brwi, ponieważ ma słabsze bezpośrednie podparcie mięśnia czołowego.
Do typowych objawów należą:
- zmniejszenie odległości między brwią a brzegiem powieki górnej,
- obniżenie ogona brwi i spłaszczenie łuku brwiowego,
- boczne nawisanie tkanek nad powieką, określane jako temporal hooding,
- wrażenie ciężkich, zmęczonych oczu,
- częste, mimowolne unoszenie brwi podczas patrzenia,
- poziome zmarszczki czoła wynikające z przewlekłej aktywacji mięśnia czołowego,
- uczucie napięcia czoła lub ból głowy nasilający się podczas czytania,
- ograniczenie górnego albo górno-bocznego pola widzenia.
Podczas badania pacjent powinien patrzeć na wprost, przy możliwie rozluźnionym czole. Lekarz ocenia położenie i symetrię brwi, aktywność mięśni mimicznych, ilość skóry powieki oraz położenie jej brzegu względem źrenicy. Pomocna jest próba manualnego uniesienia brwi. Jeżeli nawisanie nad powieką wyraźnie się zmniejsza, istotną przyczyną problemu jest ptoza brwi. Dokumentację mogą uzupełniać fotografie wykonane w standaryzowanych warunkach i, przy zaburzeniach widzenia, badanie pola widzenia.
Nagłe jednostronne opadnięcie brwi lub powieki, zwłaszcza z podwójnym widzeniem, nierównością źrenic, bólem głowy, zaburzeniami mowy albo osłabieniem mięśni twarzy, wymaga pilnej diagnostyki neurologicznej lub okulistycznej.
Opadająca brew - dlaczego opada z wiekiem
Starzenie górnej części twarzy jest procesem wielowarstwowym. Nie wynika wyłącznie z „rozciągnięcia skóry”, lecz z jednoczesnych zmian w szkielecie twarzy, mięśniach, więzadłach, tkance tłuszczowej i skórze.
Najważniejsze mechanizmy obejmują:
- Przebudowę kości oczodołu. Z wiekiem zwiększa się powierzchnia otworu oczodołowego, a fragmenty jego górnego i bocznego brzegu ulegają resorpcji. Zmniejsza to podparcie tkanek miękkich brwi.
- Osłabienie struktur podporowych. Więzadła, powięzie i połączenia włókniste stopniowo tracą sprężystość, co ułatwia przemieszczanie tkanek czoła ku dołowi.
- Zmiany przedziałów tłuszczowych. Dochodzi zarówno do zaniku części tkanki tłuszczowej, jak i do przesunięcia pozostałych przedziałów. Zaburza to młodzieńczy kontur skroni, czoła i łuku brwiowego.
- Starzenie skóry. Spadek syntezy kolagenu, fragmentacja włókien elastynowych, glikacja białek oraz przewlekłe uszkodzenia wywołane promieniowaniem UV prowadzą do ścieńczenia i zmniejszenia sprężystości skóry.
- Zmiana równowagi mięśniowej. Mięsień czołowy jest głównym mięśniem unoszącym brwi. Przeciwstawiają mu się mięśnie obniżające: okrężny oka, marszczący brwi, podłużny oraz obniżacz brwi. Przewaga ich aktywności może nasilać opadanie, szczególnie bocznej części łuku.
- Grawitację i wieloletnią mimikę. Powtarzalne ruchy oraz stopniowa utrata właściwości mechanicznych tkanek utrwalają ich przemieszczenie.
Tempo zmian zwiększają między innymi predyspozycje genetyczne, palenie tytoniu, intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne, duże wahania masy ciała i przebyte urazy. Jednostronna ptoza może ponadto wynikać z uszkodzenia gałęzi czołowej nerwu twarzowego, operacji, urazu, blizny lub miejscowej zmiany rozrostowej. Nie powinna być automatycznie uznawana za objaw fizjologicznego starzenia.
Opadająca brew - czy to ona ciąży na powiece
Opadająca brew może rzeczywiście „ciążyć” na powiece, ponieważ wraz z brwią obniżają się skóra i tkanki miękkie czoła. Powstaje wówczas pseudoptoza, czyli pozorne opadanie powieki bez pierwotnej niewydolności mięśnia dźwigacza powieki. Problem bywa najbardziej widoczny po stronie bocznej, gdzie tworzy się fałd skóry nad zewnętrznym kątem oka.
Należy odróżnić trzy zjawiska:
Problem | Struktura odpowiedzialna | Typowy obraz |
Ptoza brwi | Tkanki czoła i łuku brwiowego | Nisko położona brew, zwłaszcza jej ogon; poprawa po manualnym uniesieniu brwi |
Dermatochalaza | Nadmiar skóry powieki górnej | Fałd cienkiej skóry, który może zasłaniać bruzdę powiekową lub rzęsy |
Blefaroptoza | Dźwigacz powieki, jego rozcięgno lub unerwienie | Obniżenie samego brzegu powieki, niekiedy częściowo zasłaniającego źrenicę |
Zmiany te często współistnieją. Pacjent może jednocześnie mieć obniżoną brew, nadmiar skóry i osłabienie aparatu unoszącego powiekę. Przewlekłe unoszenie brwi przez mięsień czołowy może czasowo maskować problem. Podczas badania trzeba więc rozluźnić lub delikatnie unieruchomić czoło, a następnie ocenić położenie brzegu powieki i funkcję jej dźwigacza.
Samo usunięcie nadmiaru skóry powieki nie zawsze rozwiązuje problem wynikający z ptozy brwi. Z kolei zabieg ograniczający aktywność mięśnia czołowego może ujawnić wcześniej kompensowane opadanie. Dlatego przed blefaroplastyką, zastosowaniem toksyny botulinowej lub procedurami liftingującymi należy ocenić całą górną jedną trzecią twarzy, a nie tylko skórę powiek.
Opadająca brew - jak podnieść brew bez operacji
Metody nieoperacyjne mogą przynieść subtelne lub umiarkowane uniesienie brwi, zwłaszcza przy niewielkim opadaniu. Nie zastępują jednak chirurgicznego liftingu w zaawansowanej ptozie ani leczenia neurologicznej przyczyny objawu. W Ambasadzie Urody dostępne są następujące procedury dotyczące tego obszaru:
- Toksyna botulinowa może osłabić wybrane mięśnie obniżające brew, przede wszystkim boczną część mięśnia okrężnego oka oraz mięśnie okolicy międzybrwiowej. Zachowana aktywność mięśnia czołowego może wówczas spowodować niewielkie uniesienie bocznej części brwi. Rezultat jest przejściowy. Nieprawidłowy dobór punktów lub dawki może pogłębić opadanie brwi albo wywołać opadnięcie powieki.
- HIFU Ulthera i SonoQueen wykorzystują skoncentrowane ultradźwięki do kontrolowanego ogrzewania tkanek na określonej głębokości. Następująca przebudowa kolagenu może zwiększyć napięcie skóry czoła i okolicy brwi. Efekt narasta stopniowo i jest zwykle umiarkowany.
- Fale radiowe Pellevé, Alma SpaDeep i Reaction RF powodują kontrolowane ogrzanie skóry właściwej, inicjując obkurczenie włókien kolagenowych i neokolagenezę. Mogą poprawić napięcie cienkiej skóry wokół oczu, lecz nie korygują znacznego przemieszczenia całego kompleksu brwi.
- Laser frakcyjny CO₂ oraz lifting hybrydowy Alma Hybrid przebudowują skórę poprzez frakcyjne mikrouszkodzenia termiczne. Są przydatne przede wszystkim przy wiotkości i fotostarzeniu skóry powiek oraz okolicy brwi, a nie jako samodzielne leczenie zaawansowanej ptozy brwi.
- Plexr Plus wywołuje punktowe uszkodzenia termiczne naskórka za pomocą plazmy. Obkurczenie i późniejsza przebudowa skóry mogą zmniejszyć jej niewielki nadmiar. Procedura dotyczy głównie skóry powieki i nie zastępuje anatomicznego liftingu brwi.
- Nici PDO mogą mechanicznie repozycjonować powierzchowne tkanki i stymulować włóknienie wokół nici. Efekt zależy od techniki i cech tkanek, natomiast jakość dowodów naukowych dotyczących trwałego liftingu brwi pozostaje ograniczona.
- Mezoterapia igłowa, skinboostery i preparaty biostymulujące poprawiają nawilżenie, elastyczność lub jakość skóry. Stanowią leczenie wspomagające, ale same nie podnoszą istotnie anatomicznie obniżonej brwi.
- BeautyTek jest oferowany jako nieinwazyjna terapia bioelektryczna wspomagająca napięcie tkanek. Brakuje jednak wysokiej jakości niezależnych badań potwierdzających trwałą korekcję ptozy brwi, dlatego nie należy przedstawiać tej metody jako odpowiednika liftingu chirurgicznego.
Dobór procedury powinien wynikać z tego, czy dominuje nadaktywność mięśni obniżających, wiotkość skóry, utrata objętości, rzeczywiste przemieszczenie brwi czy blefaroptoza. Okolica oka wymaga leczenia przez odpowiednio przeszkolonego lekarza ze względu na ryzyko asymetrii, oparzeń, zaburzeń czucia, uszkodzenia oka, infekcji oraz przemijającego opadnięcia brwi lub powieki.
