Pryszcze koło nosa
wróć do strony głównej
Pryszcze koło nosa to zmiany zapalne skóry zlokalizowane w obrębie bruzd nosowo-wargowych, skrzydełek nosa oraz przedsionka nosa. Najczęściej mają charakter grudek, krost lub bolesnych nacieków zapalnych związanych z trądzikiem pospolitym (acne vulgaris), zapaleniem mieszków włosowych lub nadkażeniem bakteryjnym. Okolica nosa należy do tzw. „strefy T”, w której aktywność gruczołów łojowych jest szczególnie wysoka. Jednocześnie jest to obszar o znaczeniu klinicznym – ze względu na bogate unaczynienie i połączenia żylne z zatoką jamistą, nasilone i nieleczone infekcje mogą prowadzić do powikłań ogólnoustrojowych. Z tego względu zmiany w tej lokalizacji wymagają odpowiedniej diagnostyki i świadomego postępowania.
Pryszcze koło nosa – przyczyny
Etiologia zmian zapalnych w tej okolicy jest wieloczynnikowa i obejmuje zarówno mechanizmy typowe dla trądziku, jak i czynniki miejscowe.
Najczęstsze przyczyny obejmują:
- Nadmierną produkcję sebum – stymulowaną androgenami, prowadzącą do zaczopowania ujść mieszków włosowych.
- Hiperkeratynizację ujść mieszków – zaburzenie rogowacenia sprzyja tworzeniu mikrozaskórników.
- Kolonizację Cutibacterium acnes – bakteria beztlenowa inicjująca kaskadę zapalną.
- Zakażenia gronkowcowe (Staphylococcus aureus) – zwłaszcza w przedsionku nosa; mogą prowadzić do czyraków.
- Podrażnienie mechaniczne – częste dotykanie twarzy, wycieranie nosa, maski ochronne, okulary.
- Zaburzenia hormonalne – wahania estrogenowo-androgenowe, zespół policystycznych jajników, okres przedmiesiączkowy.
- Stres i wzrost kortyzolu – nasilają łojotok i odpowiedź zapalną.
- Czynniki środowiskowe – zanieczyszczenia powietrza, smog, wysoka wilgotność.
Warto podkreślić, że bolesny, szybko narastający naciek w okolicy skrzydełka nosa może odpowiadać czyrakowi – ropnemu zapaleniu mieszka włosowego i tkanek okołomieszkowych. Z uwagi na lokalizację wymaga on szczególnej ostrożności i często konsultacji lekarskiej.
Pryszcze koło nosa – higiena
Prawidłowa higiena skóry w tej okolicy nie polega na agresywnym oczyszczaniu, lecz na przywróceniu równowagi bariery naskórkowej i kontroli mikrobiomu.
Zasady postępowania higienicznego:
- Delikatne oczyszczanie 2× dziennie preparatem o fizjologicznym pH (ok. 5,5).
- Unikanie silnych detergentów (SLS/SLES) oraz alkoholu etylowego w wysokim stężeniu.
- Regularna wymiana ręczników i poszewek (minimum 2× w tygodniu).
- Ograniczenie dotykania twarzy dłońmi – przenoszenie bakterii jest częstą przyczyną nadkażeń.
- Dezynfekcja oprawek okularów i telefonu – kontakt z tymi powierzchniami sprzyja kolonizacji bakteryjnej.
- Stosowanie kosmetyków niekomedogennych – szczególnie w makijażu i pielęgnacji strefy T.
W przypadku zmian w przedsionku nosa należy unikać mechanicznego usuwania strupów i wyciskania treści ropnej. W tej lokalizacji istnieje ryzyko szerzenia się infekcji drogą żylną.
Nadmierna higiena, częste peelingi mechaniczne czy stosowanie kilku silnych preparatów przeciwtrądzikowych jednocześnie prowadzi do uszkodzenia bariery hydrolipidowej, wtórnego przesuszenia i paradoksalnego nasilenia łojotoku.
Pryszcze koło nosa – leczenie
Leczenie zależy od charakteru i nasilenia zmian. W praktyce klinicznej stosuje się terapię miejscową, ogólnoustrojową oraz zabiegi wspomagające.
1. Leczenie miejscowe:
- retinoidy (adapalen, tretinoina) – normalizacja keratynizacji,
- nadtlenek benzoilu – działanie przeciwbakteryjne,
- kwas azelainowy – działanie przeciwzapalne i seboregulujące,
- antybiotyki miejscowe (klindamycyna) – w określonych wskazaniach.
2. Leczenie ogólne (w uzasadnionych przypadkach):
- antybiotyki doustne (np. doksycyklina),
- terapia hormonalna u kobiet,
- izotretynoina w ciężkich postaciach trądziku.
3. Postępowanie zabiegowe (w fazie niezapalnej lub po wyciszeniu ostrego stanu):
- peelingi chemiczne (kwas salicylowy, azelainowy, migdałowy),
- laseroterapia przeciwzapalna,
- terapia światłem LED,
- zabiegi regulujące pracę gruczołów łojowych.
W Ambasadzie Urody w Warszawie, w zależności od obrazu klinicznego, stosowane są m.in.:
- peelingi medyczne dobrane indywidualnie do typu skóry,
- laseroterapia frakcyjna w przypadku blizn potrądzikowych,
- zabiegi światłem LED o działaniu przeciwbakteryjnym,
- terapie regulujące łojotok i mikrobiom skóry.
W przypadku bolesnych czyraków lub objawów ogólnych (gorączka, narastający obrzęk, ból promieniujący) konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Wyciskanie zmian w tej okolicy jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zapalnych.
