Pryszcze koło ust
wróć do strony głównej
Pryszcze pojawiające się w okolicy ust stanowią częsty problem dermatologiczny, dotyczący zarówno młodzieży, jak i osób dorosłych. Zmiany te mogą mieć charakter niezapalny lub zapalny i obejmować zaskórniki, grudki, krosty, a niekiedy także bolesne guzki podskórne. Okolica okołoustna wyróżnia się cienką skórą, dużą liczbą naczyń krwionośnych oraz stałą ekspozycją na czynniki drażniące, takie jak ślina, kosmetyki, produkty spożywcze czy środki higieny jamy ustnej. Pryszcze koło ust mogą być objawem trądziku pospolitego, trądziku hormonalnego, zapalenia okołoustnego lub reakcji kontaktowej skóry. Właściwe rozpoznanie przyczyny zmian ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia oraz zapobiegania nawrotom.
Pryszcze koło ust – przyczyny
Etiologia pryszczy w okolicy ust jest wieloczynnikowa i obejmuje zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Jedną z najczęstszych przyczyn jest trądzik pospolity, związany z nadmiernym wydzielaniem sebum, zaburzeniami rogowacenia ujść mieszków włosowych oraz rozwojem stanu zapalnego.
Istotną jednostką chorobową w tej lokalizacji jest zapalenie okołoustne, charakteryzujące się obecnością drobnych grudek i krostek na rumieniowym podłożu, zwykle z zachowanym wolnym marginesem skóry bezpośrednio przy czerwieni wargowej. Schorzenie to często wiąże się z długotrwałym stosowaniem miejscowych glikokortykosteroidów lub nadmierną pielęgnacją skóry.
Do pozostałych przyczyn należą:
- zaburzenia hormonalne, w tym zwiększona aktywność androgenów,
- trądzik kontaktowy, wywołany składnikami kosmetyków, pomadek do ust, past do zębów lub preparatów do higieny jamy ustnej,
- czynniki mechaniczne, takie jak częste dotykanie skóry, noszenie masek ochronnych,
- czynniki ogólnoustrojowe, w tym przewlekły stres, choroby przewodu pokarmowego oraz dieta o wysokim ładunku glikemicznym.
Należy podkreślić, że popularne teorie przypisujące pryszczom koło ust konkretne choroby narządów wewnętrznych nie mają jednoznacznego potwierdzenia w literaturze naukowej.
Pryszcze koło ust – leczenie
Leczenie pryszczy koło ust powinno być poprzedzone prawidłową diagnostyką dermatologiczną oraz oceną charakteru zmian. Terapia różni się istotnie w zależności od tego, czy mamy do czynienia z trądzikiem pospolitym, zapaleniem okołoustnym czy reakcją kontaktową.
Podstawą leczenia jest:
- eliminacja czynników drażniących,
- uproszczenie pielęgnacji skóry,
- odbudowa bariery naskórkowej.
W leczeniu miejscowym stosuje się preparaty o działaniu:
- normalizującym proces rogowacenia,
- przeciwzapalnym,
- regulującym pracę gruczołów łojowych.
W zapaleniu okołoustnym kluczowe znaczenie ma całkowite odstawienie miejscowych steroidów oraz czasowe ograniczenie stosowania kosmetyków (tzw. terapia zerowa). W bardziej nasilonych przypadkach konieczne bywa leczenie ogólne o działaniu przeciwzapalnym.
Leczenie pryszczy koło ust jest procesem długofalowym i wymaga cierpliwości. Agresywne metody, takie jak mechaniczne usuwanie zmian czy intensywne wysuszanie skóry, zwiększają ryzyko nawrotów oraz powstawania przebarwień i blizn.
Pryszcze koło ust – profilaktyka
Profilaktyka zmian trądzikowych w okolicy ust opiera się na utrzymaniu równowagi skóry oraz unikaniu czynników sprzyjających stanowi zapalnemu.
Do podstawowych zasad profilaktyki należą:
- stosowanie łagodnych, niekomedogennych preparatów myjących,
- unikanie nadmiernej liczby kosmetyków w dolnej partii twarzy,
- regularna, ale delikatna higiena skóry,
- ograniczenie dotykania i oblizywania okolicy ust.
Istotne znaczenie ma także:
- kontrola składu past do zębów i preparatów do ust,
- unikanie długotrwałego stosowania silnych substancji drażniących,
- dbałość o prawidłową dietę i redukcję stresu.
Profilaktyka nie polega na eliminowaniu całych grup produktów spożywczych bez wskazań medycznych, lecz na utrzymaniu stabilnych warunków sprzyjających prawidłowemu funkcjonowaniu skóry.
Zabiegi na pryszcze koło ust
W przypadku zmian opornych na leczenie zachowawcze lub nawracających, uzupełnieniem terapii dermatologicznej mogą być specjalistyczne zabiegi wykonywane w gabinecie.
Do procedur stosowanych w leczeniu pryszczy koło ust należą:
- zabiegi oczyszczające skóry o kontrolowanym działaniu,
- peelingi chemiczne o niskim potencjale drażniącym,
- terapie laserowe zmniejszające aktywność gruczołów łojowych i rumień,
- zabiegi regeneracyjne wspierające odbudowę bariery naskórkowej,
- mezoterapia ukierunkowana na działanie przeciwzapalne i normalizujące.
Dobór procedur musi uwzględniać szczególną wrażliwość okolicy okołoustnej oraz ryzyko podrażnień. Celem terapii zabiegowej nie jest agresywne usuwanie zmian, lecz przywrócenie prawidłowej fizjologii skóry i ograniczenie nawrotów choroby.
