Pryszcze na uszach
wróć do strony głównej
Pryszcze na uszach to potoczne określenie zmian zapalnych skóry pojawiających się na małżowinie usznej, w przewodzie słuchowym zewnętrznym lub w okolicy za uchem. Najczęściej mają postać grudek, krost lub niewielkich guzków zapalnych związanych z trądzikiem pospolitym, zapaleniem mieszków włosowych albo miejscową infekcją bakteryjną. Skóra w obrębie ucha zawiera liczne gruczoły łojowe i mieszki włosowe, które – podobnie jak na twarzy – mogą ulegać zaczopowaniu i stanowić środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii. Choć w większości przypadków zmiany te mają charakter łagodny i przemijający, nawracające lub bolesne pryszcze w obrębie ucha mogą wymagać diagnostyki dermatologicznej lub laryngologicznej.
Pryszcze na uszach – przyczyny
Powstawanie pryszczy w obrębie uszu najczęściej wynika z zaburzeń funkcjonowania jednostki włosowo-łojowej, czyli struktury skóry składającej się z mieszka włosowego i gruczołu łojowego. Nadmierna produkcja łoju, rogowacenie ujścia mieszka włosowego oraz kolonizacja bakterii Cutibacterium acnes prowadzą do powstania stanu zapalnego i charakterystycznych zmian trądzikowych.
Do najczęstszych przyczyn pojawiania się pryszczy na uszach należą:
- nadmierna produkcja sebum, szczególnie u osób z cerą łojotokową,
- zaczopowanie ujść mieszków włosowych przez zrogowaciały naskórek,
- bakteryjne zapalenie mieszków włosowych (folliculitis),
- mechaniczne podrażnienia skóry, np. przez słuchawki douszne, aparaty słuchowe czy kaski,
- niewłaściwa higiena skóry ucha lub nadmierne manipulowanie przy przewodzie słuchowym,
- zmiany hormonalne, zwłaszcza w okresie dojrzewania,
- kontakt skóry z kosmetykami komedogennymi (zatykającymi pory),
- nadmierna potliwość i wilgoć w obrębie małżowiny usznej.
Rzadziej pryszcze w tej lokalizacji mogą być związane z innymi schorzeniami dermatologicznymi, takimi jak:
- czyraczność (furunculosis) – głębokie bakteryjne zapalenie mieszka włosowego,
- torbiele naskórkowe (kaszaki),
- dermatitis seborrhoica – łojotokowe zapalenie skóry.
W przewodzie słuchowym zmiany zapalne mogą również pojawiać się w przebiegu zapalenia ucha zewnętrznego, które jest chorobą wymagającą konsultacji lekarskiej.
Pryszcze na uszach – co oznaczają
Pojawienie się pojedynczego pryszcza na uchu najczęściej nie stanowi objawu poważnej choroby i jest związane z lokalnym stanem zapalnym mieszka włosowego lub zablokowaniem gruczołu łojowego. W wielu przypadkach zmiany takie ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.
Jednak częste lub bolesne zmiany w obrębie ucha mogą wskazywać na inne zaburzenia dermatologiczne lub ogólnoustrojowe. Znaczenie kliniczne mogą mieć zwłaszcza następujące sytuacje:
- nawracające krosty lub guzki – mogą sugerować przewlekłe zapalenie mieszków włosowych,
- duże, bolesne zmiany z ropną treścią – mogą być czyrakami wywołanymi przez bakterie Staphylococcus aureus,
- zmiany w przewodzie słuchowym z bólem ucha – mogą wskazywać na zapalenie ucha zewnętrznego,
- twarde, wolno rosnące guzki – mogą odpowiadać torbielom naskórkowym.
U niektórych osób pryszcze pojawiające się w okolicy ucha mogą być także elementem trądziku pospolitego, który obejmuje twarz, skórę głowy, kark oraz okolice uszu.
Jeżeli zmianom towarzyszą objawy takie jak:
- nasilony ból,
- obrzęk ucha,
- wyciek z przewodu słuchowego,
- gorączka,
konieczna jest konsultacja lekarska, ponieważ mogą one świadczyć o rozwijającym się stanie zapalnym wymagającym leczenia farmakologicznego.
Pryszcze na uszach – jak leczyć
Postępowanie w przypadku pryszczy na uszach zależy od przyczyny zmian oraz ich nasilenia. W większości przypadków stosuje się leczenie miejscowe, którego celem jest ograniczenie stanu zapalnego, zmniejszenie produkcji łoju oraz zahamowanie namnażania bakterii.
Do podstawowych metod leczenia należą:
1. Leczenie dermatologiczne
Najczęściej stosowane preparaty miejscowe to:
- retinoidy miejscowe – regulują proces rogowacenia naskórka,
- kwas salicylowy – działa keratolitycznie i przeciwzapalnie,
- nadtlenek benzoilu – działa przeciwbakteryjnie,
- antybiotyki miejscowe w przypadku infekcji bakteryjnych.
W cięższych przypadkach lekarz może włączyć antybiotykoterapię ogólną lub leczenie retinoidami doustnymi.
2. Postępowanie higieniczne
Ważnym elementem profilaktyki i leczenia jest odpowiednia pielęgnacja skóry:
- delikatne oczyszczanie skóry w okolicy ucha,
- unikanie dotykania i wyciskania zmian,
- regularne czyszczenie słuchawek i aparatów słuchowych,
- stosowanie kosmetyków niekomedogennych.
Wyciskanie pryszczy w obrębie ucha jest niewskazane, ponieważ może prowadzić do:
- rozszerzenia stanu zapalnego,
- powstania blizn,
- zakażenia bakteryjnego.
3. Zabiegi dermatologiczne i medycyny estetycznej
W przypadku nawracających zmian trądzikowych pomocne mogą być profesjonalne procedury dermatologiczne, które redukują stan zapalny i normalizują pracę gruczołów łojowych. Do najczęściej stosowanych należą:
- peelingi chemiczne (np. z kwasem salicylowym lub migdałowym),
- laseroterapia zmian zapalnych i trądzikowych,
- zabiegi oczyszczające i seboregulujące skórę.
Zabiegi te mogą zmniejszać aktywność gruczołów łojowych, ograniczać kolonizację bakterii oraz przyspieszać gojenie zmian zapalnych.
Jeżeli pryszcze w obrębie ucha mają charakter przewlekły, bolesny lub pojawiają się w przewodzie słuchowym, wskazana jest diagnostyka dermatologiczna lub laryngologiczna, która pozwala wykluczyć inne choroby skóry lub infekcje.
