Pryszcze z tyłu szyi
wróć do strony głównej
Pryszcze z tyłu szyi to zmiany zapalne skóry zlokalizowane w obrębie mieszków włosowych i gruczołów łojowych w okolicy karku. Najczęściej mają postać grudek, krost lub bolesnych guzków, które mogą utrzymywać się przewlekle i nawracać. Obszar ten jest szczególnie narażony na podrażnienia mechaniczne (kołnierzyki, golfy, sprzęt sportowy), nadmierne pocenie oraz kolonizację bakteryjną. Zmiany te mogą stanowić element trądziku pospolitego, zapalenia mieszków włosowych lub – w cięższych przypadkach – trądziku skupionego czy bliznowaciejącego zapalenia mieszków włosowych karku (acne keloidalis nuchae). Ze względu na ryzyko blizn i przebarwień wymagają właściwej diagnostyki oraz leczenia przyczynowego.
Pryszcze z tyłu szyi – przyczyny
Patogeneza zmian zapalnych w tej lokalizacji jest wieloczynnikowa i obejmuje zarówno czynniki ogólnoustrojowe, jak i miejscowe.
1. Nadmierna produkcja łoju (seborrhoea)
- stymulowana androgenami (np. w okresie dojrzewania, w hiperandrogenizmie),
- prowadzi do zaczopowania ujść mieszków włosowych.
2. Hiperkeratynizacja ujścia mieszka włosowego
- nadmierne rogowacenie powoduje powstawanie mikrozaskórników,
- sprzyja rozwojowi stanu zapalnego.
3. Kolonizacja bakteryjna
- głównie przez Cutibacterium acnes,
- w zapaleniu mieszków włosowych również przez Staphylococcus aureus.
4. Czynniki mechaniczne i środowiskowe
- tarcie (kołnierzyki koszul, kaski, paski plecaków),
- wilgoć i pot (środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii),
- brak odpowiedniej higieny skóry po wysiłku fizycznym.
5. Predyspozycje osobnicze
- skóra gruba, łojotokowa,
- skłonność do bliznowacenia,
- zaburzenia metaboliczne (insulinooporność, otyłość).
Warto odróżnić klasyczne zmiany trądzikowe od acne keloidalis nuchae, czyli przewlekłego zapalenia mieszków włosowych karku, które prowadzi do powstawania twardych, przerastających blizn. Schorzenie to częściej występuje u mężczyzn z krótkimi, twardymi włosami i wymaga specjalistycznego leczenia dermatologicznego.
Pryszcze na szyi z tyłu – jak leczyć?
Postępowanie terapeutyczne powinno być uzależnione od nasilenia zmian oraz ich charakteru (niezapalne, zapalne, ropne, bliznowaciejące).
1. Leczenie miejscowe
Stosowane w łagodnych i umiarkowanych postaciach:
- retinoidy miejscowe (adapalen, tretinoina) – normalizują rogowacenie i zapobiegają powstawaniu mikrozaskórników,
- nadtlenek benzoilu – działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie,
- antybiotyki miejscowe (np. klindamycyna) – w krótkich cyklach, zawsze w terapii skojarzonej,
- preparaty z kwasem azelainowym – redukują stan zapalny i przebarwienia pozapalne.
2. Leczenie ogólne
W przypadku zmian licznych, bolesnych, nawracających:
- antybiotyki doustne (np. tetracykliny),
- izotretynoina doustna – w ciężkich postaciach trądziku,
- leczenie hormonalne (u kobiet z potwierdzonym hiperandrogenizmem).
3. Postępowanie wspomagające
- unikanie ucisku i tarcia w okolicy karku,
- szybkie osuszanie skóry po wysiłku fizycznym,
- stosowanie dermokosmetyków o działaniu seboregulującym i keratolitycznym,
- unikanie wyciskania zmian (ryzyko blizn przerostowych).
4. Leczenie zabiegowe
W przewlekłych i nawrotowych przypadkach pomocne są procedury dermatologiczne i medycyny estetycznej:
- peelingi chemiczne (kwas salicylowy, migdałowy, pirogronowy) – regulują rogowacenie i łojotok,
- laseroterapia (np. lasery frakcyjne) – redukcja blizn pozapalnych,
- terapia światłem LED – działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne,
- w przypadku zmian bliznowaciejących – zabiegi iniekcyjne (np. glikokortykosteroidy w bliznę).
W praktyce klinicznej skuteczne leczenie wymaga często terapii skojarzonej – farmakologicznej i zabiegowej – oraz eliminacji czynników mechanicznych.
