Skóra pergaminowa
wróć do strony głównej
Skóra pergaminowa to określenie opisujące skórę skrajnie cienką, delikatną, przesuszoną i pozbawioną elastyczności, która przypomina strukturą pergamin - jest krucha, wiotka, półprzezroczysta i podatna na uszkodzenia. Nie stanowi jednostki chorobowej, lecz objaw zaawansowanych procesów starzenia, przewlekłego fotouszkodzenia lub zaburzeń struktury skóry właściwej. Najczęściej występuje u osób starszych, jednak może pojawiać się również wcześniej, zwłaszcza u osób z cienką skórą, intensywnie eksponujących się na promieniowanie UV, po długotrwałej terapii sterydowej lub w przebiegu niektórych chorób dermatologicznych i ogólnoustrojowych. Skóra pergaminowa wymaga szczególnej pielęgnacji oraz działań ukierunkowanych na odbudowę bariery hydrolipidowej i poprawę jakości tkanek.
Skóra pergaminowa - jak wygląda i gdzie występuje
Skóra pergaminowa charakteryzuje się wyraźnym ścieńczeniem naskórka oraz skóry właściwej. W badaniu klinicznym obserwuje się:
- bardzo cienką, niemal transparentną strukturę skóry,
- widoczne naczynia krwionośne,
- utratę jędrności i elastyczności,
- drobne zmarszczki o „papierowej” strukturze,
- suchość i szorstkość,
- zwiększoną podatność na siniaki, otarcia i mikrourazy,
- wolniejsze gojenie się skóry.
W zaawansowanych przypadkach skóra może sprawiać wrażenie „nadmiernie luźnej”, kruchej i pozbawionej napięcia. Często towarzyszy temu uczucie pieczenia, ściągnięcia lub nadwrażliwości na kosmetyki i czynniki atmosferyczne.
Zmiany najczęściej lokalizują się w obszarach szczególnie narażonych na przewlekłe działanie promieniowania ultrafioletowego oraz naturalną utratę tkanki podporowej. Typowe okolice występowania obejmują:
- twarz, szczególnie okolice oczu i policzków,
- szyję,
- dekolt,
- grzbiety dłoni,
- przedramiona,
- okolice podudzi u osób starszych.
U wielu pacjentów skóra pergaminowa współwystępuje z objawami fotostarzenia, takimi jak przebarwienia, teleangiektazje (rozszerzone naczynka), rogowacenie słoneczne czy utrata objętości tkanek.
Skóra pergaminowa - przyczyny
Najważniejszym mechanizmem prowadzącym do powstawania skóry pergaminowej jest degradacja włókien kolagenowych i elastynowych odpowiadających za wytrzymałość oraz sprężystość skóry. Proces ten może mieć charakter fizjologiczny lub patologiczny.
Do najczęstszych przyczyn należą:
Starzenie się skóry
Wraz z wiekiem dochodzi do:
- zmniejszenia aktywności fibroblastów,
- spadku produkcji kolagenu typu I i III,
- zaniku tkanki tłuszczowej,
- osłabienia mikrokrążenia,
- obniżenia zawartości kwasu hialuronowego.
Efektem jest stopniowe ścieńczenie skóry i utrata jej właściwości biomechanicznych.
Fotostarzenie
Przewlekła ekspozycja na promieniowanie UVA i UVB stanowi jeden z głównych czynników prowadzących do pergaminowego wyglądu skóry. Promieniowanie UV:
- nasila stres oksydacyjny,
- uszkadza DNA komórek,
- aktywuje enzymy degradujące kolagen (metaloproteinazy),
- przyspiesza zanik skóry właściwej.
Fotouszkodzenie szczególnie silnie dotyczy twarzy, szyi i dłoni.
Długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów
Przewlekła terapia steroidami - zarówno miejscowymi, jak i ogólnymi - może prowadzić do zaniku skóry. Kortykosteroidy hamują syntezę kolagenu i zmniejszają proliferację komórek naskórka. Skóra staje się cienka, podatna na uszkodzenia i teleangiektazje.
Predyspozycje genetyczne i choroby
Cieńsza struktura skóry może występować w przebiegu:
- zespołu Ehlersa-Danlosa,
- zespołu Cushinga,
- przewlekłej niewydolności żylnej,
- cukrzycy,
- niedożywienia i niedoborów białkowych.
Znaczenie mają również czynniki środowiskowe:
- palenie tytoniu,
- przewlekły stres,
- zanieczyszczenia powietrza,
- niedobory snu,
- nieprawidłowa pielęgnacja.
W terapii skóry pergaminowej istotne znaczenie mają procedury stymulujące przebudowę skóry właściwej i poprawę jakości tkanek. W praktyce wykorzystuje się m.in. biostymulatory tkankowe, mezoterapię igłową, osocze bogatopłytkowe, radiofrekwencję mikroigłową, laseroterapię frakcyjną oraz zabiegi regeneracyjne dostępne w ofercie Ambasady Urody Clinic & SPA.
Skóra pergaminowa a cienka skóra - czym się różnią
Pojęcia „skóra pergaminowa” i „cienka skóra” bywają używane zamiennie, jednak nie oznaczają tego samego. Cienka skóra może stanowić cechę anatomiczną i występować fizjologicznie, natomiast skóra pergaminowa oznacza już wyraźnie patologiczne lub zaawansowane zmiany jakościowe.
Cienka skóra
Cienka skóra:
- może być uwarunkowana genetycznie,
- często występuje u osób z fototypem I i II,
- ma subtelną strukturę i delikatne unaczynienie,
- nie zawsze wiąże się z uszkodzeniem tkanek.
Osoby z cienką skórą mogą długo zachowywać prawidłową funkcję bariery ochronnej, o ile skóra jest odpowiednio pielęgnowana i chroniona przed promieniowaniem UV.
Skóra pergaminowa
Skóra pergaminowa oznacza natomiast:
- zaawansowaną utratę gęstości skóry,
- degradację włókien podporowych,
- osłabienie funkcji ochronnych,
- zwiększoną podatność na urazy i stany zapalne.
W przeciwieństwie do fizjologicznie cienkiej skóry, skóra pergaminowa:
- łatwo ulega pęknięciom i siniakom,
- goi się wolniej,
- wykazuje objawy przewlekłego uszkodzenia,
- wymaga terapii regeneracyjnej.
Różnica dotyczy więc nie tylko grubości skóry, ale przede wszystkim jej jakości biologicznej i zdolności do regeneracji. W praktyce klinicznej ocenia się nie tylko grubość skóry, ale również poziom nawodnienia, integralność bariery naskórkowej, elastyczność oraz stopień uszkodzenia włókien kolagenowych.
