Wydłużone płatki uszu
wróć do strony głównej
Wydłużone płatki uszu to zmiana proporcji dolnej, pozbawionej chrząstki części małżowiny usznej, polegająca na zwiększeniu jej długości, ścieńczeniu lub utracie zwartego kształtu. Może być następstwem naturalnego starzenia, przewlekłego działania ciężaru kolczyków, fotostarzenia, predyspozycji anatomicznych albo urazu. Często współistnieje z utratą objętości, wiotkością skóry, drobnymi zmarszczkami oraz poszerzeniem otworu po przekłuciu. Postępowanie dobiera się do dominującego problemu: niedobór objętości można korygować wypełniaczem, natomiast znaczne wydłużenie, rozszczepienie lub deformacja otworu zwykle wymagają chirurgicznej plastyki płatka. Ocena powinna obejmować oba uszy, jakość tkanek, sposób noszenia biżuterii i skłonność do nieprawidłowego bliznowacenia.
Wydłużone płatki uszu - dlaczego płatki się wydłużają
Płatek ucha, określany anatomicznie jako lobulus auriculae, jest zbudowany przede wszystkim ze skóry, tkanki łącznej włóknistej i zmiennej ilości tkanki tłuszczowej. W przeciwieństwie do większej części małżowiny usznej nie zawiera chrząstki, która mogłaby stanowić dla niego stabilne rusztowanie. Z tego powodu jest szczególnie podatny na działanie sił mechanicznych i związane z wiekiem zmiany właściwości tkanek.
Badania antropometryczne potwierdzają, że długość małżowiny oraz samego płatka zwiększa się w dorosłym życiu. W dużym badaniu obejmującym 1353 osoby oszacowano średni przyrost długości płatka na około 0,10 mm rocznie u kobiet i 0,115 mm rocznie u mężczyzn. Są to jednak wartości populacyjne, a nie tempo, które musi występować u każdej osoby. Ponieważ większość dostępnych badań ma charakter przekrojowy, obserwowana zależność od wieku nie dowodzi, że u wszystkich ludzi tkanki wydłużają się w identyczny, liniowy sposób.
Do głównych mechanizmów powstawania wydłużonych płatków uszu należą:
- przebudowa macierzy pozakomórkowej skóry, w tym zmniejszenie ilości i uporządkowania kolagenu oraz fragmentacja włókien elastynowych;
- utrata objętości tkanki podskórnej, powodująca spłaszczenie, zapadanie się i powstawanie fałdów;
- mniejsza sprężystość oraz zdolność tkanek do powrotu do pierwotnego kształtu;
- przewlekłe obciążenie mechaniczne, zwłaszcza przez ciężką biżuterię;
- promieniowanie ultrafioletowe, palenie tytoniu i inne czynniki przyspieszające starzenie skóry;
- urazy, wielokrotne przekłuwanie lub celowe rozciąganie otworów;
- indywidualna anatomia, w tym długość, szerokość i sposób połączenia płatka z policzkiem.
Zmiana może dotyczyć całego płatka albo przede wszystkim kanału po kolczyku. W drugim przypadku otwór przyjmuje podłużny kształt, stopniowo zbliża się do dolnego brzegu i może ostatecznie doprowadzić do częściowego lub całkowitego rozszczepienia płatka.
Wydłużone płatki uszu - jaki udział mają w tym kolczyki
Kolczyki nie są jedyną przyczyną wydłużania płatków uszu, ale mogą istotnie przyspieszać ten proces. Ciężar biżuterii wywołuje długotrwałe naprężenie tkanek otaczających kanał przekłucia. Jeżeli obciążenie przekracza ich zdolność adaptacyjną, dochodzi do stopniowego rozciągania skóry i tkanki łącznej. Zjawisko to określa się jako mechaniczne pełzanie tkanek: pod wpływem stałej siły struktury biologiczne powoli zmieniają długość, nawet jeżeli obciążenie nie zwiększa się z czasem.
Ryzyko deformacji wzrasta, gdy:
- kolczyki są ciężkie, długie lub noszone codziennie przez wiele godzin;
- otwór wykonano zbyt nisko, pozostawiając niewielki margines tkanki;
- w jednym płatku znajduje się kilka blisko położonych przekłuć;
- biżuteria jest gwałtownie pociągana, na przykład przez ubranie, włosy lub dziecko;
- występują nawracające stany zapalne, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry albo miejscowe zakażenie;
- płatek jest już ścieńczały wskutek starzenia lub wcześniejszego rozciągania;
- używane są tunele lub inne elementy przeznaczone do celowej ekspansji kanału.
Wczesnym objawem przeciążenia jest pionowe wydłużenie otworu, widoczne szczególnie po założeniu kolczyka. Następnie może pojawić się ścieńczenie mostka tkankowego pomiędzy otworem a dolnym brzegiem płatka. Gdy ciągłość tego mostka zostanie zachowana, mówi się o niepełnym rozszczepieniu. Jego przerwanie prowadzi do całkowitego rozszczepienia płatka ucha.
Profilaktyka obejmuje ograniczenie czasu noszenia ciężkiej biżuterii, zdejmowanie jej przed snem i aktywnością fizyczną oraz reagowanie na pierwsze oznaki powiększania otworu. Nowe przekłucie powinno być wykonane w odpowiedniej odległości od brzegu płatka, z zachowaniem zasad aseptyki i zastosowaniem materiału o małym potencjale uczulającym. Dostępne w Ambasadzie Urody medyczne przekłuwanie uszu Blomdahl wykorzystuje sterylne, jednorazowe wkłady oraz kolczyki z tytanu lub plastiku medycznego. Procedura ta służy prawidłowemu wykonaniu nowego przekłucia, lecz nie leczy istniejącego wydłużenia ani rozszczepienia płatka.
Wydłużone płatki uszu - dlaczego są zdradliwym wskaźnikiem wieku
Płatki uszu bywają pomijane podczas oceny starzenia twarzy, chociaż pozostają widoczne przy krótkich fryzurach, upiętych włosach i noszeniu biżuterii. Z upływem czasu mogą stawać się dłuższe, cieńsze, bardziej pomarszczone i mniej wypukłe. Zmiany te tworzą dyskretny, ale czytelny kontrast z odmłodzoną skórą twarzy, zwłaszcza po zabiegach skoncentrowanych wyłącznie na policzkach, powiekach, żuchwie lub szyi.
Określenie „wskaźnik wieku” ma w tym kontekście znaczenie morfologiczne, a nie diagnostyczne. Na podstawie wyglądu płatków nie można wiarygodnie określić wieku konkretnej osoby. Ich długość i kształt zależą również od płci, pochodzenia populacyjnego, cech rodzinnych, rodzaju płatka oraz historii noszenia biżuterii. Badania antropometryczne wykazują jednak statystyczną korelację między wiekiem a długością płatka, dlatego wydłużenie może wpływać na całościową percepcję wieku twarzy.
Do cech starzejącego się płatka zalicza się:
- zwiększenie wymiaru pionowego;
- zmniejszenie grubości i projekcji;
- utratę miękkiego, wypukłego konturu;
- drobne zmarszczki i poprzeczne bruzdy;
- poszerzenie lub pionizację otworu po kolczyku;
- mniejszą stabilność kolczyka i jego przechylanie się ku dołowi;
- asymetrię wynikającą z różnego obciążania obu uszu.
Szczególnie „zdradliwa” jest utrata objętości. Płatek może być wydłużony, ale jednocześnie sprawiać wrażenie mniejszego i bardziej zapadniętego. Sam pomiar długości nie wystarcza więc do wyboru metody korekcji. Należy rozróżnić rzeczywisty nadmiar skóry od płatka pozornie wydłużonego wskutek deflacji, czyli zmniejszenia jego objętości.
Wydłużone płatki uszu - jak przywrócić im objętość
Metoda korekcji zależy od tego, czy dominuje utrata objętości, wiotkość, nadmierna długość, poszerzenie otworu czy całkowite rozszczepienie. Przywrócenie objętości nie jest równoznaczne ze skróceniem płatka. Wypełniacz może poprawić jego grubość, sprężystość i podparcie kolczyka, ale nie usuwa znacznego nadmiaru skóry.
W przypadku cienkich, zapadniętych płatków bez istotnej deformacji można rozważyć modelowanie kwasem hialuronowym, należące do zabiegów wypełniających dostępnych w Ambasadzie Urody. Usieciowany kwas hialuronowy jest podawany w niewielkiej ilości do odpowiednio dobranej warstwy tkankowej. Jego właściwości lepkosprężyste pozwalają:
- odtworzyć utraconą objętość i wypukłość;
- zmniejszyć widoczność drobnych bruzd;
- wzmocnić tkanki otaczające wydłużony otwór;
- poprawić ułożenie lekkiego kolczyka;
- wyrównać niewielką asymetrię płatków.
Efekt pojawia się bezpośrednio po zabiegu, lecz jego ostateczną ocenę przeprowadza się po ustąpieniu obrzęku. W niewielkim badaniu klinicznym obejmującym 19 pacjentów rezultat augmentacji płatków utrzymywał się przez 6–9 miesięcy. Dane te mają ograniczoną siłę dowodową z powodu małej grupy i braku randomizacji, dlatego trwałość efektu należy traktować indywidualnie.
Możliwe działania niepożądane obejmują obrzęk, tkliwość, zasinienie, asymetrię, grudki, zakażenie i reakcję zapalną. Rzadkim, ale potencjalnie poważnym powikłaniem jest zamknięcie naczynia przez preparat. Zabieg powinien być poprzedzony badaniem lekarskim i wykonywany przez osobę posiadającą znajomość anatomii oraz procedur postępowania w razie powikłań.
Znacznie wydłużony, częściowo przerwany albo całkowicie rozszczepiony płatek wymaga zwykle chirurgicznej plastyki płatka ucha. Procedura polega na wycięciu zmienionych brzegów i warstwowym odtworzeniu ciągłości tkanek; przy nadmiernej długości możliwa jest jednoczesna redukcja płatka. Autologiczny przeszczep tłuszczu stanowi inną metodę odbudowy objętości, szczególnie podczas operacyjnego odmładzania twarzy, jednak zakres i dostępność takiego postępowania wymagają indywidualnej konsultacji chirurgicznej. Ponowne przekłucie wykonuje się dopiero po pełnym wygojeniu i poza linią osłabionej blizny.
