Blizny po laparoskopii
wróć do strony głównej
Blizny po laparoskopii to niewielkie zmiany skórne powstające w miejscach wprowadzenia trokarów (narzędzi chirurgicznych) do jamy brzusznej podczas operacji małoinwazyjnej. Laparoskopia, stosowana m.in. w chirurgii ogólnej, ginekologii czy urologii, wymaga wykonania zwykle 2–4 nacięć o długości 5–12 mm. Choć metoda ta znacząco ogranicza uraz tkanek w porównaniu z laparotomią, proces gojenia nadal prowadzi do powstania blizny – efektu fizjologicznej naprawy skóry i tkanek podskórnych. Jakość i widoczność blizny zależą od wielu czynników: techniki operacyjnej, predyspozycji genetycznych, przebiegu gojenia, infekcji rany oraz właściwej pielęgnacji pozabiegowej.
Blizny po laparoskopii – jak o nie dbać
Prawidłowa opieka nad raną po laparoskopii ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia ryzyka powikłań oraz minimalizacji widoczności blizny. Proces gojenia przebiega w trzech fazach: zapalnej, proliferacyjnej i przebudowy (remodelingu), która może trwać nawet 12–18 miesięcy.
Podstawowe zasady postępowania:
- Utrzymanie czystości i suchości rany w pierwszych dniach po zabiegu.
- Unikanie nadmiernego napięcia skóry w okolicy blizny (intensywny wysiłek fizyczny, podnoszenie ciężarów).
- Ochrona przed promieniowaniem UV przez co najmniej 6–12 miesięcy (filtry SPF 50+), aby zapobiec przebarwieniom pozapalnym.
- Wczesne włączenie terapii silikonowej (plastry, żele) po całkowitym wygojeniu naskórka.
- Delikatny masaż blizny (po zdjęciu szwów i zagojeniu rany), który poprawia elastyczność tkanki i ogranicza zrosty.
Czynniki zwiększające ryzyko nieprawidłowego bliznowacenia obejmują:
- cukrzycę i zaburzenia mikrokrążenia,
- infekcję rany pooperacyjnej,
- skłonność do bliznowców (keloidów),
- niedobory białka i witaminy C.
Warto podkreślić, że zbyt późne rozpoczęcie terapii (np. po roku od operacji) ogranicza możliwości pełnej korekty struktury blizny. Profilaktyka jest zawsze skuteczniejsza niż leczenie utrwalonej zmiany.
Blizny po laparoskopii – jak wyglądają
Typowa blizna po laparoskopii ma postać:
- niewielkiej, linijnej lub punktowej zmiany o długości 0,5–1,5 cm,
- początkowo różowej lub czerwonej (związanej z unaczynieniem),
- z czasem blednącej i spłaszczającej się.
Najczęstsze lokalizacje to:
- okolica pępka (port optyczny),
- podbrzusze,
- nadłonowo.
Możliwe warianty kliniczne:
- Blizna normotroficzna – cienka, elastyczna, niemal niewidoczna po kilku miesiącach.
- Blizna przerostowa – pogrubiała, wyniosła ponad poziom skóry, ograniczona do obszaru cięcia.
- Bliznowiec (keloid) – rozrastający się poza granice rany pierwotnej.
- Blizna zanikowa – zapadnięta, związana z ubytkiem tkanki podskórnej.
W obrębie blizny mogą wystąpić:
- przejściowe zaburzenia czucia (parestezje),
- tkliwość przy ucisku,
- uczucie ciągnięcia – szczególnie przy zrostach powięziowych.
W przypadku utrzymującego się bólu lub uwypuklenia w miejscu blizny należy wykluczyć przepuklinę pooperacyjną.
Blizny po laparoskopii – maści
Preparaty miejscowe wspomagające przebudowę blizny działają poprzez modulację syntezy kolagenu oraz utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia.
Najlepiej udokumentowane klinicznie:
- Żele i plastry silikonowe – złoty standard profilaktyki blizn przerostowych; działają poprzez okluzję i regulację gospodarki wodnej naskórka.
- Preparaty z heparyną i alantoiną – wspomagają remodelowanie tkanki i redukcję stanu zapalnego.
- Ekstrakt z cebuli (Allium cepa) – wykazuje działanie przeciwzapalne i antyproliferacyjne.
- Preparaty z witaminą E – ich skuteczność jest kontrowersyjna; mogą powodować kontaktowe zapalenie skóry.
Schemat stosowania silikonów:
- rozpoczęcie po pełnym wygojeniu rany,
- aplikacja 12–24 godziny na dobę,
- minimum 2–3 miesiące (w przypadku skłonności do bliznowców nawet dłużej).
Należy podkreślić, że żadne preparaty miejscowe nie „usuwają” blizny – mogą jedynie poprawić jej strukturę i wygląd w fazie remodelingu.
Blizny po laparoskopii – zabiegi
W przypadku utrwalonych, estetycznie nieakceptowalnych lub objawowych blizn możliwe jest zastosowanie terapii zabiegowych.
Najczęściej stosowane metody:
- Laser frakcyjny CO₂ – stymuluje przebudowę kolagenu i wygładzenie powierzchni blizny.
- Radiofrekwencja mikroigłowa – poprawia napięcie i elastyczność tkanki.
- Terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP) – wspiera regenerację i remodeling.
- Mezoterapia igłowa – poprawia nawilżenie i strukturę blizny zanikowej.
- Terapia INDIBA (448 kHz) – wspomaga regenerację tkanek poprzez stymulację metabolizmu komórkowego i mikrokrążenia.
- Iniekcje sterydowe (triamcynolon) – w leczeniu blizn przerostowych i keloidów.
- Chirurgiczna rewizja blizny – w wybranych przypadkach.
W praktyce klinicznej często stosuje się terapie łączone, ponieważ proces przebudowy kolagenu wymaga wielokierunkowej stymulacji.
W ramach terapii blizn pooperacyjnych stosuje się m.in.:
- laseroterapię frakcyjną,
- radiofrekwencję mikroigłową,
- mezoterapię regeneracyjną,
- zabiegi z wykorzystaniem technologii INDIBA.
Dobór metody powinien być poprzedzony oceną typu blizny, czasu od operacji oraz predyspozycji pacjenta do nieprawidłowego bliznowacenia.
