Blizny na twarzy
wróć do strony głównej
Blizny na twarzy to trwałe zmiany strukturalne skóry powstające w wyniku jej uszkodzenia – mechanicznego, zapalnego, chirurgicznego lub pourazowego. Są efektem procesu gojenia, w którym dochodzi do zastąpienia prawidłowej tkanki skórnej tkanką włóknistą bogatą w kolagen typu I. W odróżnieniu od zdrowej skóry blizna ma odmienną architekturę włókien kolagenowych, mniejszą elastyczność, zaburzoną pigmentację oraz często zmienione unaczynienie. Ze względu na lokalizację twarzową – obszar o wysokim znaczeniu estetycznym i psychospołecznym – nawet niewielkie blizny mogą istotnie wpływać na samoocenę i jakość życia pacjenta. Charakter blizny zależy od głębokości urazu, indywidualnych predyspozycji genetycznych, wieku, fototypu skóry oraz przebiegu procesu zapalnego.
Blizny na twarzy – rodzaje
Klasyfikacja blizn opiera się przede wszystkim na ich morfologii oraz dynamice przebudowy tkanki łącznej. W obrębie twarzy najczęściej obserwuje się:
1. Blizny zanikowe (atroficzne)
Powstają w wyniku utraty tkanki właściwej skóry i niedostatecznej syntezy kolagenu. Charakterystyczne są dla:
- trądziku pospolitego (acne vulgaris),
- ospy wietrznej,
- urazów zapalnych mieszków włosowych.
Wyróżnia się podtypy:
- ice-pick (wąskie, głębokie),
- boxcar (o wyraźnych brzegach),
- rolling (pofałdowane, z podskórnymi zrostami).
2. Blizny przerostowe
- wyniosłe ponad poziom skóry,
- ograniczone do obszaru pierwotnego urazu,
- związane z nadmierną proliferacją fibroblastów i produkcją kolagenu.
Częściej występują u osób młodych oraz w przebiegu intensywnego stanu zapalnego.
3. Keloidy (bliznowce)
- przekraczają granice pierwotnej rany,
- mają tendencję do wzrostu,
- mogą powodować świąd, ból i uczucie napięcia.
Ich powstawanie wiąże się z zaburzoną regulacją czynników wzrostu (m.in. TGF-β) oraz nieprawidłową apoptozą fibroblastów.
4. Blizny pourazowe i pooperacyjne
Zależne od:
- techniki chirurgicznej,
- napięcia skóry (linie Langer’a),
- procesu gojenia,
- ewentualnych powikłań infekcyjnych.
Mogą przyjmować postać liniową, zanikową lub przerostową.
Blizny na twarzy – leczenie
Postępowanie terapeutyczne zależy od rodzaju blizny, jej wieku oraz fototypu skóry pacjenta. Leczenie powinno być etapowe i oparte na mechanizmach przebudowy kolagenu oraz stymulacji procesów regeneracyjnych.
1. Leczenie miejscowe
Stosowane głównie w fazie wczesnej:
- preparaty silikonowe (żele, plastry) – redukują transepidermalną utratę wody i normalizują przebudowę kolagenu,
- maści z heparyną, alantoiną, wyciągiem z cebuli,
- retinoidy miejscowe (w bliznach potrądzikowych),
- ochrona przeciwsłoneczna (SPF 50+) w celu zapobiegania przebarwieniom pozapalnym.
2. Leczenie iniekcyjne
- kortykosteroidy (np. triamcynolon) – redukcja blizn przerostowych i keloidów,
- iniekcje 5-fluorouracylu (w wybranych przypadkach),
- osocze bogatopłytkowe (PRP) – stymulacja angiogenezy i regeneracji.
3. Terapie zabiegowe
Ukierunkowane na:
- indukcję kontrolowanego mikrourazu,
- remodelowanie włókien kolagenowych,
- poprawę struktury i kolorytu skóry.
Należy podkreślić, że całkowite usunięcie blizny nie jest możliwe – celem terapii jest jej spłycenie, zmiękczenie oraz poprawa integracji z otaczającą skórą.
Blizny na twarzy – zabiegi
Współczesna medycyna estetyczna i dermatologia dysponują metodami o udokumentowanej skuteczności klinicznej w przebudowie blizn twarzowych.
1. Laseroterapia frakcyjna
- lasery ablacyjne (np. CO₂),
- lasery nieablacyjne frakcyjne.
Mechanizm działania:
- tworzenie mikrokolumn uszkodzenia termicznego,
- stymulacja neokolagenezy,
- skrócenie czasu rekonwalescencji dzięki zachowaniu „wysp zdrowej skóry”.
2. Radiofrekwencja mikroigłowa
- jednoczesne mikronakłuwanie i podgrzewanie skóry właściwej,
- kontrolowana koagulacja termiczna,
- przebudowa kolagenu typu I i III.
3. Mikronakłuwanie medyczne
- indukcja kolagenu poprzez kontrolowane mikrourazy,
- poprawa elastyczności i tekstury skóry,
- możliwość łączenia z terapiami autologicznymi.
4. Terapie regeneracyjne
W leczeniu blizn twarzy wykorzystywane są m.in.:
- osocze bogatopłytkowe,
- preparaty stymulujące fibroblasty,
- terapie autologiczne wspierające odbudowę macierzy zewnątrzkomórkowej.
5. Zabiegi dostępne w praktyce klinicznej
W leczeniu blizn twarzy stosuje się m.in.:
- laser frakcyjny CO₂,
- radiofrekwencję mikroigłową,
- mikronakłuwanie medyczne,
- terapie osoczem bogatopłytkowym,
- peelingi medyczne o kontrolowanej głębokości.
Dobór metody powinien być poprzedzony oceną:
- typu blizny,
- grubości skóry,
- fototypu wg Fitzpatricka,
- skłonności do bliznowców,
- oczekiwań pacjenta.
Terapia często ma charakter łączony i wymaga serii zabiegów w odstępach 4–8 tygodni.
