Krosty w miejscach intymnych
wróć do strony głównej
Krosty w miejscach intymnych to zmiany skórne zlokalizowane w obrębie sromu, warg sromowych, łechtaczki, wzgórka łonowego, prącia, moszny, pachwin oraz okolicy okołoodbytniczej. Mogą mieć charakter zapalny, zakaźny, alergiczny lub hormonalny. W praktyce klinicznej najczęściej odpowiadają zapaleniu mieszków włosowych, trądzikowi, torbielom naskórkowym, zmianom wirusowym (np. HPV) lub opryszczce. Ze względu na specyfikę tej okolicy – wysoką wilgotność, tarcie, obecność mikrobioty oraz częste mikrourazy po depilacji – nawet niewielkie zaburzenie bariery naskórkowej może prowadzić do powstania bolesnych, zaczerwienionych grudek czy krost. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa diagnostyka różnicowa, ponieważ część zmian może imitować choroby przenoszone drogą płciową.
Krosty w miejscach intymnych – przyczyny
Etiologia zmian grudkowo-krostkowych w okolicy intymnej jest zróżnicowana i obejmuje czynniki miejscowe, ogólnoustrojowe oraz zakaźne.
Najczęstsze przyczyny dermatologiczne:
- Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) – zwykle bakteryjne (najczęściej Staphylococcus aureus), często po goleniu lub depilacji.
- Wrastające włosy (pseudofolliculitis) – efekt mikrourazów i nieprawidłowej techniki depilacji.
- Trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa) – przewlekłe zapalenie apokrynowych gruczołów potowych, szczególnie w pachwinach.
- Torbiele naskórkowe i łojowe – niebolesne guzki mogące ulec wtórnemu nadkażeniu.
- Kontaktowe zapalenie skóry – reakcja na środki higieniczne, lubrykanty, prezerwatywy (lateks), wkładki.
Przyczyny infekcyjne:
- Zakażenia wirusowe – opryszczka narządów płciowych (HSV-1, HSV-2), brodawki narządów płciowych (HPV).
- Zakażenia bakteryjne – czyraki, ropnie.
- Zakażenia grzybicze (Candida spp.) – zwykle z towarzyszącym świądem i rumieniem.
Czynniki ogólnoustrojowe i hormonalne:
- hiperandrogenizm,
- insulinooporność,
- otyłość,
- przewlekły stres i immunosupresja.
Warto podkreślić, że nie każda zmiana w tej okolicy ma charakter choroby przenoszonej drogą płciową. Jednak każda zmiana nawracająca, bolesna, szybko rosnąca lub owrzodziała wymaga konsultacji lekarskiej.
Krosty w miejscach intymnych – jak wyglądają
Obraz kliniczny zależy od etiologii. W diagnostyce istotne są: kolor, bolesność, obecność treści ropnej, owrzodzeń oraz dynamika zmian.
Najczęstsze postacie morfologiczne:
- Grudki (papulae) – wyniosłe, twarde zmiany bez treści ropnej.
- Krosty (pustulae) – wypełnione ropną treścią, często z rumieniem wokół.
- Pęcherzyki (vesiculae) – typowe dla opryszczki; pękają, tworząc nadżerki.
- Guzki zapalne – bolesne, głębokie, w trądziku odwróconym.
- Kalafiorowate wyrośla – charakterystyczne dla zakażenia HPV.
Cechy alarmowe wymagające pilnej diagnostyki:
- owrzodzenie,
- silny ból i obrzęk,
- powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych,
- gorączka,
- zmiany mnogie o szybkim narastaniu.
Różnicowanie obejmuje m.in. kiłę pierwotną (twardy, niebolesny wrzód), mięczaka zakaźnego, liszaj twardzinowy oraz nowotwory skóry sromu lub prącia.
Krosty w miejscach intymnych – jak leczyć
Postępowanie terapeutyczne zależy od rozpoznania. Leczenie objawowe bez ustalenia przyczyny bywa nieskuteczne i może maskować obraz kliniczny.
1. Zapalenie mieszków włosowych:
- miejscowe antyseptyki (oktenidyna, chlorheksydyna),
- antybiotyki miejscowe (np. mupirocyna),
- w zmianach rozległych – antybiotykoterapia ogólna.
2. Opryszczka narządów płciowych:
- leczenie przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir),
- unikanie kontaktów seksualnych w fazie aktywnej.
3. Zakażenia grzybicze:
- leki przeciwgrzybicze miejscowe (azolowe),
- w nawrotach – leczenie ogólne.
4. Trądzik odwrócony:
- antybiotyki,
- leczenie biologiczne w ciężkich postaciach,
- zabiegi chirurgiczne w przypadku przetok i ropni.
Postępowanie wspomagające:
- unikanie golenia w fazie zapalnej,
- noszenie przewiewnej, bawełnianej bielizny,
- ograniczenie drażniących kosmetyków,
- utrzymanie prawidłowej masy ciała,
- kontrola glikemii w insulinooporności.
Bezwzględnie należy unikać samodzielnego wyciskania zmian – zwiększa to ryzyko ropnia, blizn oraz rozsiewu zakażenia.
W przypadku nawracających zmian, bolesnych guzków lub podejrzenia choroby przenoszonej drogą płciową wskazana jest konsultacja dermatologiczna, ginekologiczna lub urologiczna. Diagnostyka może obejmować badania mikrobiologiczne, testy PCR w kierunku HSV/HPV oraz badania serologiczne.
