Krosty w pochwie
wróć do strony głównej
Krosty w pochwie to potoczne określenie zmian skórnych lub śluzówkowych pojawiających się w obrębie przedsionka pochwy, warg sromowych lub w okolicy wejścia do pochwy. Mogą mieć postać drobnych grudek, pęcherzyków, krost ropnych lub bolesnych guzków zapalnych. Zmiany te mogą być związane zarówno z łagodnymi procesami dermatologicznymi (np. zapaleniem mieszków włosowych, torbielami gruczołów łojowych), jak i infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi lub grzybiczymi. W niektórych przypadkach mogą również stanowić objaw chorób przenoszonych drogą płciową. Ze względu na wrażliwość tej okolicy oraz możliwość występowania poważniejszych przyczyn, utrzymujące się lub bolesne zmiany wymagają konsultacji ginekologicznej lub dermatologicznej.
Krosty w pochwie – co to jest
Zmiany określane potocznie jako krosty w pochwie obejmują różne typy wykwitów skórnych i śluzówkowych. W dermatologii i ginekologii mogą one odpowiadać kilku różnym jednostkom chorobowym lub stanom zapalnym.
Najczęściej obserwowane typy zmian to:
- grudki (papulae) – niewielkie, lite wyniosłości skóry lub błony śluzowej,
- krosty (pustulae) – zmiany wypełnione treścią ropną,
- pęcherzyki (vesiculae) – drobne zmiany wypełnione płynem surowiczym,
- guzki zapalne – głębiej położone zmiany bolesne, często związane z infekcją bakteryjną.
Zmiany mogą być zlokalizowane w różnych częściach okolicy intymnej:
- w obrębie warg sromowych większych, gdzie znajdują się mieszki włosowe i gruczoły łojowe,
- na wargach sromowych mniejszych,
- w przedsionku pochwy,
- w okolicy ujścia cewki moczowej.
W praktyce klinicznej wiele zmian, które pacjentki określają jako „krosty w pochwie”, powstaje w rzeczywistości na skórze warg sromowych lub w przedsionku pochwy, ponieważ właściwa błona śluzowa pochwy rzadko tworzy typowe zmiany krostkowe.
Warto również podkreślić, że niektóre drobne grudki w tej okolicy mogą stanowić prawidłową odmianę anatomiczną, np. grudki perliste przedsionka (vestibular papillomatosis), które nie wymagają leczenia.
Krosty w pochwie – przyczyny
Przyczyny pojawienia się krost w okolicy pochwy są zróżnicowane i mogą obejmować zarówno czynniki infekcyjne, jak i nieinfekcyjne.
Do najczęstszych przyczyn należą:
1. Zapalenie mieszków włosowych
Jedną z najczęstszych przyczyn krost w okolicy intymnej jest bakteryjne zapalenie mieszków włosowych, zwykle wywołane przez bakterie Staphylococcus aureus. Zmiany mają postać niewielkich krost lub grudek ropnych, często pojawiających się po:
- depilacji mechanicznej lub goleniu,
- mikrourazach skóry,
- nadmiernym poceniu się,
- noszeniu ciasnej bielizny.
2. Zakażenia wirusowe
Niektóre zmiany w okolicy pochwy mogą być związane z infekcjami wirusowymi, w tym:
- opryszczką narządów płciowych (HSV-1 lub HSV-2) – charakteryzuje się bolesnymi pęcherzykami, które pękają i tworzą nadżerki,
- kłykcinami kończystymi wywołanymi przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), które przyjmują postać brodawkowatych grudek.
3. Zakażenia bakteryjne
Bakterie mogą prowadzić do powstawania:
- ropni skórnych,
- czyraków,
- zapalenia gruczołów przedsionkowych większych (tzw. ropień gruczołu Bartholina).
Zmiany te są zwykle bolesne, zaczerwienione i mogą być wypełnione ropną treścią.
4. Zakażenia grzybicze
W przebiegu kandydozy sromu i pochwy (zakażenie drożdżakami Candida) mogą pojawiać się drobne grudki lub krostki w obrębie błony śluzowej i skóry sromu. Zmianom często towarzyszą:
- świąd,
- pieczenie,
- biały, serowaty upław.
5. Zmiany torbielowate
Krosty w tej okolicy mogą być także związane z powstawaniem torbieli naskórkowych lub torbieli gruczołów łojowych, które powstają na skutek zablokowania ujścia gruczołu.
6. Choroby dermatologiczne
Rzadziej zmiany mogą występować w przebiegu chorób skóry, takich jak:
- trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa),
- liszaj twardzinowy,
- liszaj płaski,
- reakcje alergiczne lub kontaktowe zapalenie skóry.
Krosty w pochwie – leczenie
Leczenie krost w okolicy pochwy zależy przede wszystkim od ich przyczyny, dlatego kluczowe znaczenie ma właściwa diagnostyka ginekologiczna lub dermatologiczna.
W przypadku zmian łagodnych stosuje się najczęściej leczenie zachowawcze.
Leczenie miejscowe
W terapii miejscowej wykorzystuje się:
- preparaty antybakteryjne (np. maści z antybiotykami),
- leki przeciwgrzybicze w przypadku kandydozy,
- preparaty antyseptyczne zmniejszające namnażanie drobnoustrojów,
- środki łagodzące stan zapalny skóry.
Ważnym elementem postępowania jest także odpowiednia higiena okolicy intymnej oraz ograniczenie czynników drażniących, takich jak:
- agresywne środki myjące,
- syntetyczna bielizna,
- częste golenie skóry.
Leczenie ogólne
W przypadku infekcji o większym nasileniu może być konieczne:
- leczenie doustnymi antybiotykami,
- leki przeciwwirusowe stosowane w opryszczce narządów płciowych,
- leczenie przeciwgrzybicze doustne.
Leczenie zabiegowe
Niektóre zmiany wymagają leczenia zabiegowego, zwłaszcza gdy dochodzi do powstania ropni lub torbieli. W takich przypadkach stosuje się:
- nacięcie i drenaż ropnia,
- chirurgiczne usunięcie torbieli,
- zabiegi dermatologiczne usuwające zmiany wirusowe (np. kłykciny).
Jeżeli zmiany są nawracające, bolesne lub towarzyszą im objawy ogólne (gorączka, powiększenie węzłów chłonnych), konieczna jest dokładna diagnostyka, obejmująca badanie ginekologiczne, testy mikrobiologiczne oraz – w wybranych przypadkach – badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową.
