Łysienie trakcyjne
wróć do strony głównej
Łysienie trakcyjne (alopecia tractoria) to postać utraty włosów spowodowana długotrwałym, powtarzającym się napięciem mechanicznym wywieranym na mieszki włosowe. Do uszkodzenia dochodzi w wyniku przewlekłego pociągania włosów – najczęściej przy noszeniu ciasnych fryzur (warkocze, kucyki, koki, doczepy, dredy). Proces ma charakter niezapalny, jednak w zaawansowanych stadiach może prowadzić do trwałego zaniku mieszków włosowych i bliznowacenia. Schorzenie dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, choć częściej obserwowane jest u kobiet oraz osób regularnie stylizujących włosy w sposób powodujący stałe napięcie skóry głowy. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie, ponieważ w początkowym etapie zmiany są odwracalne.
Łysienie trakcyjne – co to
Łysienie trakcyjne jest formą łysienia mechanicznego, w którym kluczową rolę odgrywa przewlekła siła pociągająca działająca na łodygę włosa i mieszek włosowy. Długotrwałe napięcie prowadzi do:
- mikrourazów aparatu mieszkowego,
- zaburzenia mikrokrążenia w obrębie skóry głowy,
- stopniowej miniaturyzacji mieszków,
- a w stadium zaawansowanym – do ich włóknienia i zaniku.
W przeciwieństwie do łysienia androgenowego, mechanizm nie ma podłoża hormonalnego, a w odróżnieniu od łysienia plackowatego nie jest procesem autoimmunologicznym.
Najczęstsze czynniki ryzyka:
- ciasne warkocze, cornrows, dredy,
- przedłużanie włosów metodami obciążającymi cebulki,
- mocno upięte kucyki i koki,
- częste stosowanie wałków i ciasnych spinek,
- nakrycia głowy wywierające stały ucisk.
Zmiany najczęściej lokalizują się w obrębie linii czołowej, skroniowej oraz potylicznej, czyli w miejscach największego napięcia.
Łysienie trakcyjne – objawy
Obraz kliniczny rozwija się stopniowo. Początkowo pacjent może nie wiązać pierwszych objawów z uszkodzeniem mieszków włosowych.
Wczesne symptomy obejmują:
- uczucie napięcia i bolesności skóry głowy,
- pieczenie lub świąd w miejscu ucisku,
- zaczerwienienie okołomieszkowe,
- drobne krostki wzdłuż linii włosów.
Charakterystycznym objawem jest tzw. „fringe sign” – zachowanie cienkiej linii krótkich włosów przy linii czołowej, podczas gdy obszar za nią ulega przerzedzeniu.
W stadium zaawansowanym obserwuje się:
- wyraźne przerzedzenie włosów w strefach napięcia,
- skrócenie fazy anagenu (fazy wzrostu włosa),
- zanik mieszków włosowych,
- wygładzenie i zblednięcie skóry w miejscach utraty włosów.
Diagnostyka opiera się na:
- dokładnym wywiadzie dotyczącym stylizacji włosów,
- badaniu trichoskopowym (ocena struktury mieszków),
- różnicowaniu z łysieniem androgenowym i bliznowaciejącym.
Łysienie trakcyjne – czy jest odwracalne
Odwracalność procesu zależy od czasu trwania oraz stopnia uszkodzenia mieszków włosowych.
Stadium wczesne (niebliznowaciejące)
- Po zaprzestaniu działania czynnika mechanicznego możliwy jest pełny odrost włosów.
- Mieszki zachowują potencjał regeneracyjny.
- Proces odnowy trwa zwykle 3–6 miesięcy.
Stadium przewlekłe (bliznowaciejące)
- Dochodzi do trwałego włóknienia i zaniku mieszków.
- Regeneracja naturalna jest niemożliwa.
- Wymaga interwencji zabiegowej (np. przeszczep włosów).
Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie problemu. Im dłużej trwa ekspozycja na napięcie mechaniczne, tym większe ryzyko nieodwracalnej utraty włosów.
Łysienie trakcyjne – leczenie
Postępowanie terapeutyczne powinno być wieloetapowe i ukierunkowane zarówno na eliminację przyczyny, jak i stymulację regeneracji mieszków.
1. Eliminacja czynnika sprawczego
- rezygnacja z ciasnych fryzur,
- zmiana technik przedłużania włosów,
- ograniczenie obciążających stylizacji.
Bez tego elementu każda terapia będzie nieskuteczna.
2. Leczenie farmakologiczne (we wczesnych stadiach)
- miejscowy minoksydyl 2–5%,
- preparaty poprawiające mikrokrążenie,
- w wybranych przypadkach leczenie przeciwzapalne.
3. Terapie regeneracyjne
- stymulacja angiogenezy (tworzenia nowych naczyń),
- poprawa metabolizmu komórkowego,
- aktywacja komórek macierzystych mieszka włosowego.
W przypadkach trwałej utraty włosów jedyną metodą odtworzenia owłosienia pozostaje chirurgiczny przeszczep włosów.
Zabiegi na łysienie trakcyjne
Współczesna medycyna estetyczna oferuje szereg terapii wspomagających regenerację mieszków włosowych, szczególnie w stadium niebliznowaciejącym.
Do najczęściej stosowanych należą:
- Mezoterapia igłowa skóry głowy – podanie koktajli odżywczych zawierających peptydy, aminokwasy i czynniki wzrostu.
- Osocze bogatopłytkowe (PRP) – stymuluje komórki macierzyste mieszka oraz procesy angiogenezy.
- Karboksyterapia skóry głowy – poprawia mikrokrążenie i dotlenienie tkanek.
- Terapie autologiczne z wykorzystaniem czynników wzrostu – intensyfikują procesy naprawcze.
- Przeszczep włosów metodą FUE – w przypadkach trwałego zaniku mieszków.
Dobór metody powinien być poprzedzony diagnostyką trichologiczną i oceną stopnia uszkodzenia mieszków.
