Pryszcze na nosie

Etiologia pryszczy na nosie jest wieloczynnikowa i obejmuje zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólnoustrojowe.

Najczęstsze przyczyny:

• Nadmierna produkcja łoju (sebum) – gruczoły łojowe w obrębie nosa są szczególnie aktywne; nadmiar sebum sprzyja zaczopowaniu ujść mieszków włosowych.

• Hiperkeratynizacja ujść mieszków włosowych – nadmierne rogowacenie prowadzi do powstawania zaskórników.

• Kolonizacja Cutibacterium acnes – bakteria beztlenowa uczestnicząca w rozwoju stanu zapalnego.

• Zmiany hormonalne – hiperandrogenizm, cykl menstruacyjny, zespół policystycznych jajników (PCOS).

• Stres i hiperkortyzolemia – wpływają na aktywność gruczołów łojowych i odpowiedź zapalną skóry.

• Nieprawidłowa pielęgnacja – stosowanie kosmetyków komedogennych, brak dokładnego oczyszczania.

• Czynniki mechaniczne – ucisk okularów, częste dotykanie nosa, maseczki ochronne (acne mechanica).

• Dieta o wysokim indeksie glikemicznym – zwiększa poziom insuliny i IGF-1, nasilając łojotok.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić:

• trądzik różowaty (szczególnie w obrębie nosa),

• zapalenie mieszków włosowych,

• czyraki (infekcja Staphylococcus aureus),

• okołoustne zapalenie skóry.

Przewlekłe, nawracające zmiany w obrębie nosa wymagają oceny dermatologicznej, szczególnie gdy towarzyszy im bolesność, obrzęk lub objawy ogólne.

Wyciskanie pryszczy na nosie jest działaniem obarczonym istotnym ryzykiem powikłań. Okolica nosa należy do tzw. trójkąta nosowo-wargowego, który posiada połączenia żylne z zatoką jamistą mózgu. Infekcja szerząca się drogą żylną może w skrajnych przypadkach prowadzić do zakrzepowego zapalenia zatoki jamistej – stanu zagrażającego życiu.

Potencjalne konsekwencje wyciskania:

• rozsiew bakterii do głębszych warstw skóry,

• powstanie czyraka lub ropnia,

• nasilony stan zapalny i obrzęk,

• trwałe blizny potrądzikowe,

• przebarwienia pozapalne (PIH).

Z medycznego punktu widzenia:

• Nie zaleca się samodzielnego wyciskania zmian zapalnych, zwłaszcza głębokich i bolesnych.

• Usuwanie zaskórników powinno odbywać się w warunkach gabinetowych, przy zachowaniu zasad aseptyki.

• W przypadku bolesnego, narastającego obrzęku konieczna jest konsultacja lekarska i ewentualne włączenie antybiotykoterapii miejscowej lub ogólnej.

Postępowanie powinno być ukierunkowane na redukcję stanu zapalnego i regulację pracy gruczołów łojowych, a nie na mechaniczne opróżnianie zmiany.

Domowe metody mogą mieć znaczenie wspomagające w łagodnych postaciach zmian niezapalnych. Należy jednak podkreślić, że nie zastępują terapii dermatologicznej w przypadku trądziku o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim.

Rekomendowane działania pielęgnacyjne:

• Delikatne oczyszczanie skóry (2× dziennie) preparatami o pH zbliżonym do fizjologicznego.

• Stosowanie preparatów z kwasem salicylowym (BHA) – działa keratolitycznie i seboregulująco.

• Niacynamid (witamina B3) – redukuje produkcję sebum i stan zapalny.

• Retinoidy miejscowe (np. adapalen) – normalizują rogowacenie ujść mieszków włosowych.

• Unikanie kosmetyków komedogennych i ciężkich podkładów.

Czego unikać:

• stosowania spirytusu i silnych środków wysuszających,

• nakładania pasty do zębów (brak podstaw naukowych),

• agresywnych peelingów mechanicznych.

W przypadku podejrzenia trądziku różowatego należy unikać czynników rozszerzających naczynia (alkohol, ostre przyprawy, wysoka temperatura).

Skuteczne leczenie pryszczy na nosie wymaga terapii przyczynowej, dostosowanej do rodzaju i nasilenia zmian.

Postępowanie dermatologiczne może obejmować:

• Leczenie miejscowe:

  • retinoidy,

  • nadtlenek benzoilu,

  • antybiotyki miejscowe,

  • kwas azelainowy.

• Leczenie ogólne (w uzasadnionych przypadkach):

  • antybiotyki doustne,

  • leczenie hormonalne,

  • izotretynoina.

Zabiegi dermatologiczne i estetyczne stosowane w terapii zmian w obrębie nosa:

• peelingi medyczne (kwas salicylowy, azelainowy, pirogronowy),

• oczyszczanie manualne w warunkach aseptycznych,

• oczyszczanie typu high-tech (np. hydrodermabrazja),

• laseroterapia redukująca stan zapalny i rumień pozapalny,

• terapia światłem LED.

W Ambasadzie Urody Clinic & SPA stosuje się m.in. peelingi medyczne, oczyszczanie high-tech oraz terapie światłem LED jako elementy kompleksowego postępowania przy skórze trądzikowej.

Kluczowe znaczenie ma:

• regularność terapii,

• indywidualizacja protokołu zabiegowego,

• kontrola czynników ogólnoustrojowych (hormony, dieta, stres),

• odpowiednia pielęgnacja domowa.

W przypadku nawracających zmian, bolesnych guzków lub współistnienia rumienia utrwalonego konieczna jest pogłębiona diagnostyka dermatologiczna, a czasem również endokrynologiczna.