Przepuklina u mężczyzn

U mężczyzn najczęściej występują przepukliny ściany jamy brzusznej, wśród których wyróżnia się:

1. Przepuklina pachwinowa (najczęstsza)

Stanowi około 75–80% wszystkich przepuklin u mężczyzn. Dzieli się na:

• Przepuklinę pachwinową skośną – przebiega przez kanał pachwinowy; często wrodzona lub związana z przetrwałym wyrostkiem pochwowym otrzewnej.
• Przepuklinę pachwinową prostą – powstaje w wyniku osłabienia tylnej ściany kanału pachwinowego; typowo nabyta.

Częściej dotyczy mężczyzn w wieku produkcyjnym oraz starszym.

2. Przepuklina udowa

Rzadsza u mężczyzn, częstsza u kobiet. Lokalizuje się poniżej więzadła pachwinowego. Obarczona większym ryzykiem uwięźnięcia.

3. Przepuklina pępkowa

Może mieć charakter:

• wrodzony (rzadko rozpoznawany w dorosłości),
• nabyty – związany z otyłością, wodobrzuszem, przewlekłym wzrostem ciśnienia śródbrzusznego.

4. Przepuklina pooperacyjna (bliznowa)

Powstaje w miejscu uprzedniego cięcia chirurgicznego. Ryzyko wzrasta przy:

• otyłości,
• cukrzycy,
• zakażeniu rany,
• niewydolności tkanki łącznej.

Podstawowym mechanizmem powstawania przepukliny jest zwiększone ciśnienie wewnątrz jamy brzusznej przy jednoczesnym osłabieniu powłok brzusznych.
 

1. Anatomiczne:

• szeroki kanał pachwinowy,
• wrodzone defekty powięzi,
• zaburzenia syntezy kolagenu (np. zmniejszony stosunek kolagenu typu I do III).

2. Czynniki zwiększające ciśnienie śródbrzuszne:

• przewlekły kaszel (POChP, palenie tytoniu),
• przewlekłe zaparcia,
• przerost prostaty powodujący parcie przy mikcji,
• dźwiganie ciężarów,
• intensywny trening siłowy bez stabilizacji core,
• wodobrzusze,
• otyłość trzewna.

3. Czynniki ogólnoustrojowe:

• wiek (degeneracja tkanki łącznej),
• palenie tytoniu,
• niedobory białka,
• choroby metaboliczne.

Warto podkreślić, że pojedyncze „dźwignięcie ciężaru” rzadko jest jedyną przyczyną – zwykle stanowi czynnik wyzwalający u osoby z wcześniej istniejącym osłabieniem ściany brzucha.

Obraz kliniczny zależy od wielkości przepukliny i stopnia jej zaawansowania.
 

• wyczuwalne lub widoczne uwypuklenie w pachwinie, mosznie, pępku lub bliźnie pooperacyjnej,
• powiększanie się zmiany podczas kaszlu, parcia, stania,
• uczucie ciągnięcia, dyskomfortu lub bólu o charakterze tępym,
• uczucie „ciężkości” w pachwinie.
   

• nagły, silny ból,
• zaczerwienienie i napięcie skóry nad przepukliną,
• brak możliwości odprowadzenia uwypuklenia,
• nudności, wymioty,
• objawy niedrożności jelit.

Stan taki może świadczyć o uwięźnięciu przepukliny – sytuacji zagrażającej życiu z powodu niedokrwienia jelita.
 

• badanie fizykalne (w pozycji stojącej i leżącej),
• próba kaszlowa,
• USG powłok brzusznych,
• w wątpliwych przypadkach: tomografia komputerowa.

Należy jasno podkreślić: przepuklina nie cofa się samoistnie i nie może zostać wyleczona metodami domowymi. Jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny.
 

1. Ograniczenie czynników nasilających:

• unikanie dźwigania ciężarów,
• leczenie przewlekłego kaszlu,
• regulacja wypróżnień (dieta bogatoresztkowa),
• redukcja masy ciała.

2. Pas przepuklinowy (w wybranych przypadkach):

• może zmniejszać dolegliwości,
• nie leczy przyczyny,
• stosowany czasowo u osób niekwalifikujących się do operacji.

3. Ćwiczenia mięśni głębokich (core stability):

• wzmacniają mięśnie poprzeczne brzucha,
• nie zamykają ubytku powięziowego,
• mogą zmniejszać progresję u osób z małymi przepuklinami.
   

Obejmuje:

• plastykę z użyciem siatki syntetycznej (metoda Lichtensteina),
• techniki laparoskopowe (TAPP, TEP),
• rzadziej plastykę bezsiatkową (w wybranych przypadkach).

Operacja:

• zapobiega powikłaniom,
• ma wysoką skuteczność,
• umożliwia szybki powrót do aktywności.