Krosty pod pachami

Etiologia zmian skórnych pod pachami jest wieloczynnikowa. Najczęstsze przyczyny obejmują:

1. Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis)

• infekcja bakteryjna, najczęściej Staphylococcus aureus,
• mikrourazy po goleniu lub depilacji,
• wrastające włosy,
• nadmierna potliwość i okluzja skóry.

2. Trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa)

• przewlekła, nawrotowa choroba zapalna gruczołów apokrynowych,
• tworzenie bolesnych guzków, ropni i przetok,
• silny związek z otyłością i paleniem tytoniu,
• komponenta autozapalna i immunologiczna.

3. Kontaktowe zapalenie skóry

• reakcja alergiczna lub drażniąca na dezodoranty, antyperspiranty, kosmetyki,
• rumień, świąd, drobne krosty.

4. Infekcje grzybicze (np. kandydoza skóry)

• wilgotne środowisko sprzyjające rozwojowi Candida albicans,
• zaczerwienienie, maceracja, drobne krostki satelitarne.

5. Czynniki hormonalne i metaboliczne

• insulinooporność,
• zaburzenia androgenowe,
• predyspozycje genetyczne.

Zmiany pod pachami mogą przyjmować różny obraz kliniczny:
 

• twarde, bolesne uwypuklenia,
• często związane z zapaleniem mieszka włosowego.
   

• wypełnione treścią ropną,
• mogą pękać i tworzyć strupy.
   

• głębokie, bolesne zmiany,
• typowe dla trądziku odwróconego,
• mogą pozostawiać blizny.
   

• drobne, swędzące krostki,
• często towarzyszy im rumień i pieczenie.

• powolnie rosnące, przesuwalne guzki,
• mogą ulec wtórnemu nadkażeniu.

Różnicowanie powinno uwzględniać również choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzycę, która predysponuje do nawracających infekcji skóry.

W przypadku łagodnych, pojedynczych zmian można wdrożyć postępowanie zachowawcze:
 

• delikatne środki myjące o fizjologicznym pH,
• dokładne osuszanie pach po kąpieli,
• unikanie okluzji (ciasnej odzieży syntetycznej).
   

• przerwa w goleniu do czasu wygojenia zmian,
• stosowanie nowych, ostrych ostrzy,
• dezynfekcja skóry po depilacji.
   

• maści z ichtiolem (działanie przeciwzapalne),
• preparaty z cynkiem,
• okłady z soli fizjologicznej.
   

• eliminacja drażniących antyperspirantów,
• wybór preparatów hipoalergicznych.

Należy podkreślić, że domowe metody nie powinny być stosowane w przypadku bolesnych, nawracających guzków, rozległych ropni ani objawów ogólnych (gorączka, powiększenie węzłów chłonnych).

Leczenie zależy od przyczyny oraz stopnia zaawansowania zmian.

• antybiotyki miejscowe (np. klindamycyna),
• antybiotyki ogólne w przypadku rozległych infekcji,
• leki przeciwzapalne i immunomodulujące w trądziku odwróconym,
• preparaty przeciwgrzybicze przy potwierdzonej infekcji grzybiczej.
   

• nacięcie i drenaż ropnia,
• usunięcie torbieli,
• laserowe zamykanie przetok w przebiegu hidradenitis suppurativa.
   

• redukcja masy ciała,
• zaprzestanie palenia,
• terapia zaburzeń hormonalnych.

W kontekście medycyny estetycznej i dermatologii zabiegowej, w przypadku zmian związanych z nadmierną potliwością lub przewlekłym zapaleniem mieszków włosowych, zastosowanie znajdują:

• laserowa depilacja (np. Thunder MT) – redukcja mieszków włosowych zmniejsza ryzyko nawrotów zapalenia,
• terapie przeciwpotowe z użyciem toksyny botulinowej – ograniczenie nadmiernej potliwości,
• zabiegi laserowe przeciwzapalne i regeneracyjne.

Kluczowe jest prawidłowe rozpoznanie dermatologiczne. Nawracające, bolesne zmiany pod pachami wymagają konsultacji specjalistycznej, ponieważ mogą stanowić wczesny objaw trądziku odwróconego – choroby o przewlekłym, postępującym przebiegu, wymagającej długofalowego leczenia.