Rumień pod pachą
wróć do strony głównej
Rumień pod pachą to ograniczone zaczerwienienie skóry w obrębie dołu pachowego, wynikające z rozszerzenia naczyń krwionośnych w skórze właściwej. Może mieć charakter przejściowy (np. w reakcji na podrażnienie), ale bywa również objawem chorób dermatologicznych, infekcyjnych lub ogólnoustrojowych. Okolica pachowa jest anatomicznie szczególna – cienka skóra, wysoka wilgotność, obecność gruczołów potowych apokrynowych oraz stałe tarcie sprzyjają powstawaniu zmian zapalnych. Rumień może przebiegać z towarzyszącym świądem, pieczeniem, maceracją naskórka (rozmiękaniem w wilgotnym środowisku) lub nadżerkami. Prawidłowa diagnostyka wymaga różnicowania przyczyn kontaktowych, infekcyjnych oraz zapalnych.
Rumień pod pachą – przyczyny
Przyczyny rumienia w tej lokalizacji są zróżnicowane i często nakładają się na siebie. Do najczęstszych należą:
1. Czynniki drażniące i kontaktowe
- Kontaktowe zapalenie skóry (irritant contact dermatitis) – reakcja na dezodoranty, antyperspiranty, mydła, detergenty.
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry – reakcja immunologiczna typu IV na substancje zapachowe, konserwanty (np. formaldehyd, parabeny), aluminium.
- Golenie pach i mikrourazy naskórka.
- Noszenie obcisłej, syntetycznej odzieży zwiększającej tarcie i potliwość.
2. Wilgoć i zaburzenia mikrobioty skóry
- Nadpotliwość (hiperhydroza).
- Otyłość i głębokie fałdy skórne.
- Przewlekła maceracja naskórka sprzyjająca kolonizacji drobnoustrojów.
3. Infekcje
- Grzybicze – najczęściej drożdżaki z rodzaju Candida.
- Bakteryjne – m.in. erytrasma wywołana przez Corynebacterium minutissimum.
- Nadkażenia wtórne w przebiegu innych dermatoz.
4. Choroby zapalne i ogólnoustrojowe
- Łuszczyca odwrócona (inwersyjna).
- Atopowe zapalenie skóry.
- Choroby metaboliczne (np. cukrzyca – sprzyja infekcjom drożdżakowym).
W praktyce klinicznej kluczowe jest ustalenie, czy rumień ma charakter ostry, nagły i swędzący (często alergiczny), czy przewlekły, dobrze odgraniczony i nawracający (często infekcyjny lub zapalny).
Rumień pod pachą – choroby
Rumień pod pachą może być objawem określonych jednostek chorobowych. Najważniejsze z nich obejmują:
1. Erytrasma
- Przewlekła infekcja bakteryjna.
- Czerwono-brunatne plamy o wyraźnych granicach.
- Charakterystyczna fluorescencja koralowoczerwona w lampie Wooda.
- Częsta u osób z cukrzycą i otyłością.
2. Grzybica pach
- Intensywnie czerwony rumień z satelitarnymi grudkami i krostkami.
- Świąd i pieczenie.
- Często towarzyszy jej maceracja i biały nalot.
3. Łuszczyca odwrócona
- Gładkie, lśniące ogniska rumieniowe bez typowej łuski.
- Zlokalizowana w fałdach skórnych.
- Często współistnieje z klasyczną łuszczycą w innych lokalizacjach.
4. Atopowe zapalenie skóry
- Rumień z nasilonym świądem.
- Skłonność do suchości skóry.
- Nawracający charakter.
5. Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony)
- Bolesne guzki zapalne i ropnie.
- Może rozpoczynać się od rumienia.
- Przebieg przewlekły, z bliznowaceniem.
Różnicowanie wymaga badania dermatologicznego, a niekiedy wykonania badania mykologicznego, bakteriologicznego lub biopsji skóry.
Rumień pod pachą – leczenie
Leczenie rumienia zależy od jego przyczyny i powinno być przyczynowe, nie wyłącznie objawowe.
Postępowanie ogólne
- Ograniczenie czynników drażniących (odstawienie dezodorantów, zmiana kosmetyków).
- Noszenie przewiewnej, bawełnianej odzieży.
- Utrzymanie suchości fałdów skórnych.
- Redukcja masy ciała w przypadku otyłości.
Leczenie miejscowe
- Glikokortykosteroidy o niskiej sile działania – krótkotrwale w zapaleniach kontaktowych.
- Inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus) – w dermatozach przewlekłych w okolicach wrażliwych.
- Leki przeciwgrzybicze (klotrimazol, ketokonazol).
- Antybiotyki miejscowe (erytromycyna, klindamycyna) w erytrasmie.
- Preparaty barierowe (tlenek cynku) w celu zmniejszenia maceracji.
Leczenie ogólne (w wybranych przypadkach)
- Doustne leki przeciwgrzybicze.
- Antybiotykoterapia ogólna.
- Leczenie choroby podstawowej (np. regulacja glikemii w cukrzycy).
W przewlekłych i nawracających stanach zapalnych fałdów skórnych pomocne mogą być również zabiegi ograniczające nadpotliwość (np. toksyna botulinowa) oraz procedury dermatologiczne wspomagające regenerację skóry.
