Łysienie plackowate brwi
wróć do strony głównej
Łysienie plackowate brwi jest miejscową postacią łysienia plackowatego (alopecia areata) obejmującą owłosienie łuków brwiowych. Choroba ma podłoże autoimmunologiczne i prowadzi do nagłego, niebliznowaciejącego wypadania włosów w dobrze odgraniczonych ogniskach. U części pacjentów zmiany ograniczają się wyłącznie do brwi, u innych współistnieją z łysieniem skóry głowy, rzęs lub innych okolic ciała. Utrata brwi stanowi nie tylko problem estetyczny, lecz także funkcjonalny, ponieważ brwi chronią oczy przed potem, kurzem i drobnymi zanieczyszczeniami oraz uczestniczą w mimice twarzy. Wczesna diagnostyka dermatologiczna pozwala odróżnić łysienie plackowate od innych przyczyn utraty brwi oraz wdrożyć odpowiednie leczenie zwiększające szansę na odrost włosów.
Łysienie plackowate brwi - jak wygląda
Łysienie plackowate brwi najczęściej rozpoczyna się od pojawienia się niewielkiego, wyraźnie odgraniczonego ubytku włosów, który rozwija się w ciągu kilku dni lub tygodni. Skóra w miejscu wyłysienia pozostaje gładka, ma prawidłową barwę i nie wykazuje cech bliznowacenia, złuszczania ani stanu zapalnego.
Obraz kliniczny może obejmować:
- pojedyncze lub liczne ogniska pozbawione włosów,
- częściowe przerzedzenie jednej lub obu brwi,
- całkowitą utratę owłosienia brwi,
- obecność krótkich, zwężających się ku podstawie włosów wykrzyknikowych na obrzeżach zmiany.
W badaniu dermatoskopowym (trichoskopowym) lekarz może stwierdzić charakterystyczne cechy, takie jak:
- żółte kropki odpowiadające ujściom mieszków włosowych,
- czarne kropki będące pozostałościami złamanych włosów,
- włosy wykrzyknikowe,
- krótkie włosy odrastające.
W przeciwieństwie do wielu innych chorób skóry, łysieniu plackowatemu brwi zwykle nie towarzyszy świąd ani ból. U części chorych mogą jednak występować przejściowe uczucie pieczenia, mrowienia lub zwiększona wrażliwość skóry bezpośrednio przed pojawieniem się ubytku.
Łysienie plackowate brwi - gdzie pojawia się ubytek
Utrata włosów może obejmować różne fragmenty łuku brwiowego. Najczęściej zmiany lokalizują się jednostronnie, jednak wraz z postępem choroby mogą pojawić się również po stronie przeciwnej.
Najczęstsze lokalizacje obejmują:
- boczną część brwi,
- środkowy odcinek łuku,
- przyśrodkową część brwi,
- całą powierzchnię jednej brwi,
- obie brwi jednocześnie.
Zakres utraty włosów jest bardzo zróżnicowany. U niektórych pacjentów widoczne są jedynie niewielkie ubytki, natomiast u innych dochodzi do niemal całkowitego zaniku owłosienia.
Łysienie plackowate brwi może występować:
- jako jedyna manifestacja choroby,
- równocześnie z łysieniem skóry głowy,
- razem z utratą rzęs (madarozą),
- jako element uogólnionego łysienia plackowatego obejmującego całe ciało.
U części chorych obserwuje się naprzemienne okresy odrostu i ponownego wypadania włosów, co jest charakterystyczne dla przewlekłego, nawrotowego przebiegu choroby.
Łysienie plackowate brwi - dlaczego brwi wypadają miejscowo
Przyczyną łysienia plackowatego jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego. Limfocyty T rozpoznają elementy mieszka włosowego jako obce i wywołują miejscowy proces zapalny, który hamuje prawidłowy wzrost włosa. Sam mieszek nie ulega trwałemu zniszczeniu, dlatego choroba ma charakter niebliznowaciejący, a odrost włosów pozostaje możliwy.
Na rozwój schorzenia wpływa współdziałanie wielu czynników:
- predyspozycje genetyczne,
- zaburzenia regulacji układu immunologicznego,
- współistnienie innych chorób autoimmunologicznych, zwłaszcza chorób tarczycy, bielactwa i atopowego zapalenia skóry,
- przewlekły stres psychiczny jako czynnik nasilający przebieg choroby,
- niektóre infekcje i czynniki środowiskowe u osób predysponowanych.
Łysienie plackowate brwi wymaga różnicowania z innymi przyczynami miejscowej utraty włosów, między innymi:
- trichotillomanią (kompulsyjnym wyrywaniem włosów),
- zakażeniami grzybiczymi,
- łysieniem bliznowaciejącym,
- atopowym zapaleniem skóry,
- łojotokowym zapaleniem skóry,
- niedoborami żelaza, cynku lub witamin,
- zaburzeniami hormonalnymi, szczególnie chorobami tarczycy.
Diagnostyka obejmuje przede wszystkim wywiad, badanie dermatologiczne, trichoskopię oraz, w uzasadnionych przypadkach, badania laboratoryjne pozwalające wykryć współistniejące schorzenia.
Łysienie plackowate brwi - odbudowa brwi - metody
Możliwość odbudowy brwi zależy od czasu trwania choroby, aktywności procesu autoimmunologicznego oraz stopnia zachowania mieszków włosowych. Ponieważ w łysieniu plackowatym mieszki zwykle pozostają żywe, uzyskanie odrostu jest możliwe nawet po wielu miesiącach.
Leczenie koncentruje się na zahamowaniu procesu zapalnego oraz pobudzeniu mieszków włosowych do ponownego wzrostu.
Stosowane metody obejmują:
- miejscowe glikokortykosteroidy,
- iniekcje glikokortykosteroidów do ogniska choroby,
- inhibitory kalcyneuryny w wybranych przypadkach,
- immunoterapię kontaktową,
- leki z grupy inhibitorów kinaz JAK u pacjentów z cięższymi postaciami choroby zgodnie z aktualnymi wskazaniami,
- leczenie chorób współistniejących mogących wpływać na przebieg łysienia.
Jako leczenie wspomagające wykorzystuje się również procedury stymulujące aktywność mieszków włosowych, takie jak:
- mezoterapia skóry z zastosowaniem preparatów wspierających metabolizm mieszków,
- terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP),
- zabiegi z użyciem czynników wzrostu,
- wybrane terapie laserowe o niskiej energii (LLLT), których skuteczność jest nadal przedmiotem badań.
W okresie odrastania włosy mogą początkowo być cienkie, jasne lub pozbawione barwnika. Z czasem często odzyskują prawidłową grubość i kolor.
W przypadkach przewlekłych, gdy pomimo leczenia nie dochodzi do trwałej odbudowy owłosienia, stosuje się metody poprawiające wygląd brwi, takie jak makijaż medyczny, makijaż permanentny wykonywany po zakończeniu aktywnej fazy choroby lub rekonstrukcję brwi metodą przeszczepu włosów u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów. Każda z tych metod powinna być poprzedzona oceną aktywności choroby przez dermatologa, ponieważ wykonywanie zabiegów estetycznych w okresie aktywnego procesu autoimmunologicznego może nie zapewnić trwałego efektu.
